Κυριακή 9 Αυγούστου 2026

Pierre Drieu La Rochelle και «αριστερός φασισμός»

 






«Η Άρια φυλή ανακτά την ενότητά της και αναγνωρίζει τον Θεό της με την δυνατή λαιμόκοψη», έτσι ο Ποιητής των Ρούνων ανακοινώνει την επερχόμενη ενοποίηση της Ευρώπης γύρω από τον Άξονα και θυμάται την εικόνα της σημαίας με τη σβάστικα να κυματίζει στην καρδιά της ηπείρου. Όχι πλέον η σημαία του Γερμανικού Ράιχ, αλλά της Ευρωπαϊκής Αυτοκρατορίας: «Τριακόσια εκατομμύρια άνδρες τραγουδούν σε ένα στρατόπεδο. Μια ενιαία κόκκινη σημαία στέκεται στην κορυφή των Άλπεων» [1]. Τον Μάρτιο του 1942, ο Ντριέ Λα Ροσέλ διατυπώνει με σαφήνεια την ευρασιατική ιδέα ενός μεγάλου μπλοκ που εκτείνεται από τον Ωκεανό μέχρι το Βλαδιβοστόκ [2].


Σβάστικα ή σφυροδρέπανο;

«Μια ενιαία κόκκινη σημαία»... Καθώς η προοπτική μιας γερμανικής νίκης υποχωρεί, δεν είναι πλέον η σβάστικα που αντιπροσωπεύει την ελπίδα του Ντριού, αλλά η σημαία που είναι στολισμένη με το σφυροδρέπανο. Στις 27 Δεκεμβρίου 1942, ενώ η μάχη που θα σηματοδοτούσε την αρχή της ήττας για τις δυνάμεις του Άξονα εκτυλίσσονταν στο Στάλινγκραντ, ο συγγραφέας σημείωσε στο ημερολόγιό του: «Θα πεθάνω με άγρια ​​χαρά στη σκέψη ότι ο Στάλιν θα είναι ο κυρίαρχος του κόσμου. Επιτέλους, ένας κυρίαρχος. Είναι καλό που οι άνθρωποι έχουν έναν κυρίαρχο που τους κάνει να νιώθουν την άγρια ​​πανταχού παρουσία του Θεού, την αδυσώπητη φωνή του Νόμου».

Στην Εισαγωγή του στο «Ημερολόγιο» του Ντριού 1939-1945, ο Julien Harvier επιχειρεί να εξηγήσει «την προέλευση αυτής της λατρείας για μια πατρική, πολιτική και θεϊκή δύναμη» καταφεύγοντας στις κοινοτοπίες της «σχέσης με τον πατέρα». Η ίδια «εξήγηση», φυσικά, θα πρέπει να ισχύει και για την πρόβλεψη που βρίσκουμε διατυπωμένη στις 24 Ιανουαρίου 1943: «Α, ας πεθάνουν όλοι αυτοί οι αστοί, το αξίζουν. Ο Στάλιν θα τους σφάξει όλους και μετά από αυτούς θα σφάξει όλους τους Εβραίους... ίσως. Με τους φασίστες να έχουν εξαλειφθεί, οι δημοκράτες θα μείνουν μόνοι ενάντια στους κομμουνιστές: ήδη απολαμβάνω την ιδέα αυτής της αντιπαράθεσης. Θα χαρώ στον τάφο μου».

Πέρα όμως από τις ψυχαναλυτικές ερμηνείες, ο Hervier σκιαγραφεί και μια άλλη οπτική, σύμφωνα με την οποία η κρίση του Drieu «απλώς ακολουθεί την πορεία των γεγονότων», με την έννοια ότι οι συμπάθειες του Drieu για τη Σοβιετική Ένωση οφείλονταν στο γεγονός ότι «οι Ρώσοι ήταν ισχυρότεροι από τους Γερμανούς, ο Στάλιν ισχυρότερος από τον Χίτλερ»... Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το πρωτοφανές και αλλόκοτο προφίλ ενός οπορτουνιστή Drieu la Rochelle, «θύμα μιας μορφής πολιτικού οπορτουνισμού που τον ωθεί να τάσσεται με το ισχυρότερο κόμμα κάθε φορά!» Σε αυτή την ψυχολογική διάγνωση, ο Hervier προσθέτει μια ιδεολογική, κατηγορώντας τον Drieu ότι δεν είχε επαρκώς σαφή κατανόηση των φασιστικών και κομμουνιστικών δογμάτων: «Μετά τις ρωσικές επιτυχίες και γερμανικές ήττες, ο Drieu θα έπεφτε σε μια αέναη ταλάντωση μεταξύ των δύο αντίπαλων ιδεολογιών του φασισμού και του κομμουνισμού, δείχνοντας πόσο εύθραυστα ήταν τα θεμέλια των πεποιθήσεών του».

Αυτές οι ατυχείς κρίσεις στη συνέχεια, κατά μία έννοια, αντικρούονται από τον ίδιο τον Hervier, ο οποίος τελικά αποδεικνύεται ικανός να συλλάβει το πιο αυθεντικό νόημα της «μεταστροφής» του Ντριού: «Η μετατόπιση του Ντριού από τον φασισμό στον κομμουνισμό είναι, για να το θέσω απλά, περισσότερο γεωπολιτική παρά ιδεολογική. Είναι μάλιστα και φυλετική, επειδή στους Ρώσους [ο Ντριού] βλέπει έναν νέο λαό που ξεπερνά τους Γερμανούς. Η μόνη σταθερά της πολιτικής του σκέψης είναι η ιδέα της Ευρώπης: αν η υλοποίησή της δεν επιτευχθεί από τους Γερμανούς, θα επιτευχθεί από τους Ρώσους». Έτσι, προς το τέλος του πολέμου, και μάλιστα της ίδιας του της ζωής, βλέπει στον Κόκκινο Στρατό το μόνο ιστορικό όργανο ικανό να αντικαταστήσει τους στρατούς του Άξονα στην οικοδόμηση της ηπειρωτικής ενότητας.


Η σπλαχνική φρίκη της δημοκρατίας


Ο Hervier εντοπίζει επίσης μια άλλη σταθερά στη σκέψη του Drieu: «Το μόνο σταθερό πράγμα που επιβιώνει, εκτός από την ιδέα της Ευρώπης, είναι στην καλύτερη περίπτωση μια αποστροφή, μια απόρριψη: η σπλαχνική φρίκη της δημοκρατίας». Για να το επιβεβαιώσει αυτό, παραθέτει αυτό το απόσπασμα από τις 29 Μαρτίου 1944: «Σε κάθε περίπτωση, καλωσορίζω με χαρά το μέλλον της Ρωσίας και του κομμουνισμού. Θα είναι φρικτό, φρικτά καταστροφικό, αφόρητο για τη γενιά μας, η οποία θα χαθεί με αργό θάνατο, αλλά είναι προτιμότερο από την επιστροφή των παλιών σκουπιδιών, των αγγλοσαξονικών κουφαριών, της αστικής παλινόρθωσης, της μπαλωμένης δημοκρατίας». Ένα παρόμοιο απόσπασμα χρονολογείται στις 2 Σεπτεμβρίου 1943: «Και επιπλέον, η φρίκη μου για τη δημοκρατία με κάνει να επιθυμώ τον θρίαμβο του κομμουνισμού. Ο αποτυχημένος φασισμός […] μόνο ο κομμουνισμός μπορεί πραγματικά να στριμώξει την ανθρωπότητα αναγκάζοντάς την να παραδεχτεί για άλλη μια φορά, όπως δεν είχε συμβεί από τον Μεσαίωνα, ότι έχει Αφέντες. Ο Στάλιν, περισσότερο από τον Χίτλερ, είναι η έκφραση του υπέρτατου νόμου». Μετά την ήττα του φασισμού, η σοβιετική απολυταρχία παρέμεινε η μόνη εναλλακτική λύση στη δημοκρατία και τον ατομικισμό, προϊόντα παρακμής: «Αυτό που με ευχαριστεί στον θρίαμβο του κομμουνισμού δεν είναι μόνο η εξαφάνιση μιας απεχθούς και αμβλείας αστικής τάξης, αλλά και ο έλεγχος του λαού και η αναγέννηση του παλιού ιερού δεσποτισμού, της απόλυτης αριστοκρατίας, της οριστικής θεοκρατίας. Έτσι θα εξαφανιστούν όλες οι παραλογισμοί της Αναγέννησης, της Μεταρρύθμισης, της Αμερικανικής και της Γαλλικής Επανάστασης. Στρεφόμαστε στην Ασία. Την χρειαζόμαστε» (25 Απριλίου 1943). Όσο για τον μαρξισμό, δεν πρέπει να ξεγελιόμαστε: είναι μια περαστική ασθένεια που δεν θέτει σε κίνδυνο τη θεμελιώδη υγεία του ρωσικού οργανισμού. Ασύγκριτα πιο σοβαρή είναι η αμερικανική δυσφορία: «Πρέπει να ελπίζουμε», έγραψε ο Ντριέ στις 3 Μαρτίου 1943, «στη νίκη των Ρώσων παρά των Αμερικανών. [...] Οι Ρώσοι έχουν μια μορφή, ενώ οι Αμερικανοί όχι. Είναι μια φυλή, ένας λαός. Οι Αμερικανοί είναι ένα σύνολο υβριδίων. Όταν κάποιος έχει μια μορφή, έχει ουσία. Λοιπόν, οι Ρώσοι έχουν μια μορφή. Ο μαρξισμός είναι ένας πυρετός ανάπτυξης σε ένα υγιές σώμα. Νομίζαμε ότι αυτό το υπέροχο σώμα ήταν σάπιο, αλλά δεν είναι».

Τέτοιου είδους σκέψεις έγιναν πιο συχνές κατά τη διάρκεια του 1944. Στις 10 Ιουνίου, ο Ντριού έγραψε: «Το βλέμμα μου είναι στραμμένο προς τη Μόσχα. Με την κατάρρευση του φασισμού, οι τελευταίες μου σκέψεις είναι ο κομμουνισμός. Εύχομαι τον θρίαμβό του, ο οποίος δεν μου φαίνεται βέβαιος στο άμεσο μέλλον, αλλά πιθανός στο λίγο πολύ μακρινό μέλλον. Προβλέπω τον θρίαμβο του ολοκληρωτικού ανθρώπου πάνω στον κόσμο». Στις 28 Ιουνίου: «Τίποτα δεν με χωρίζει τώρα από τον κομμουνισμό, τίποτα δεν με έχει χωρίσει ποτέ από αυτόν εκτός από την αταβιστική μικροαστική μου δυσπιστία». Στις 20 Ιουλίου: «Φαντάζομαι μια αλληλεγγύη της τελευταίας στιγμής μεταξύ των δικτατόρων: Ο Στάλιν προσφέρει βοήθεια στον Χίτλερ και τον Μουσολίνι, συνειδητοποιώντας ότι αν παραμείνει o μόνος του είδους του, είναι χαμένος. Αλλά αυτό θα ήταν πολύ καλό για να είναι αληθινό. Θα προτιμήσει να αποικίσει άμεσα τη Γερμανία». Στις 26 Ιουλίου: «Οι Ρώσοι πλησιάζουν τη Βαρσοβία. Ωσαννά! Ζήτω! Αυτή είναι η κραυγή μου σήμερα». 28 Ιουλίου: «Θα είχα μόνο ένα κίνητρο για να επιβιώσω: να πολεμήσω στο πλευρό των Ρώσων ενάντια στους Αμερικανούς». […] Με τον ίδιο τρόπο σήμερα θα μπορούσα να αφιερωθώ στον κομμουνισμό, πολύ περισσότερο επειδή έχει πλέον αφομοιώσει όλα όσα αγαπούσα στον φασισμό: τη φυσική υπερηφάνεια, τη φωνή του κοινού αίματος μέσα σε μια ομάδα, μια ζωντανή ιεραρχία, μια ευγενή ανταλλαγή μεταξύ των αδύναμων και των ισχυρών (στη Ρωσία οι αδύναμοι καταπιέζονται, αλλά λατρεύουν την αρχή της καταπίεσης). Είναι ο κόσμος της μοναρχίας και της αριστοκρατίας στις ζωτικές τους αρχές». 7 Αυγούστου: «Η μοναρχία, η αριστοκρατία και η θρησκεία σήμερα βρίσκονται στη Μόσχα και πουθενά αλλού». 9 Αυγούστου: «Η Μόσχα θα είναι η τελευταία Ρώμη». Και ούτω καθεξής, μέχρι την τελευταία σελίδα του «Ημερολογίου», στην οποία ο Ντριέ επιβεβαιώνει μια έννοια που έχει ήδη παρουσιαστεί αρκετές φορές (για παράδειγμα στις 10 Σεπτεμβρίου 1943: «Το λογικό αποτέλεσμα του κομμουνισμού είναι η θεοκρατία. [...] Ο Στάλιν πιθανότατα θα δεχτεί τον συμβιβασμό όπως έκανε ο Κλόβις. Η εκκλησία θα γίνει γι' αυτόν ένας ακόμη μοχλός ενάντια στους Αγγλοσαξονες») και εκφράζει την πεποίθηση ότι οι Ρώσοι μπορούν να «πνευματικοποιήσουν τον υλισμό» (20 Φεβρουαρίου 1945).


Ο Drieu δεν είναι μοναδικό φαινόμενο

Είναι ο μύθος της αυτοκρατορικής Ευρώπης, αλλά και η «φρίκη» της δημοκρατίας, που αποτελεί τον άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η πολιτική δέσμευση του Ντριού, από την πρώτη έως την τελευταία ημέρα του ακτιβισμού του. Και αυτό είναι το ιδανικό σημείο αναφοράς που μας επιτρέπει να κρίνουμε την ακραία συνέπεια της ταύτισής του με τη Σοβιετική Ρωσία ως το νέο ιστορικό όργανο για τη συνέχιση του αγώνα ενάντια στη δυτική παρακμή. Υπό αυτό το πρίσμα, τα αποσπάσματα από το «Ημερολόγιο» που αναστάτωσαν τον Hervier δεν αποκαλύπτουν επομένως την ευθραυστότητα της πολιτικής σκέψης του Ντριού (και ακόμη λιγότερο τον υποτιθέμενο διανοητικό του οπορτουνισμό), αλλά μάλλον έναν διαυγή και ριζοσπαστικό ρεαλισμό.

Ο Ντριού δεν είναι ένα μοναδικό φαινόμενο, ούτε καν σπάνιο. Παρόμοια κίνητρα με το δικό του μπορούν να βρεθούν στην προσήλωση στον κομμουνισμό πολλών αγωνιστών ευρωπαϊκών φασιστικών και «ψευδοφασιστικών» κινημάτων, οι οποίοι, στο τέλος του πολέμου, αποφάσισαν να συνεχίσουν να αγωνίζονται από διαφορετικές θέσεις ενάντια στον κύριο εχθρό: την καπιταλιστική Δύση. Θα ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρον να ανακαλυφθεί ο ρόλος που έπαιξαν άνδρες από το «στρατόπεδο των ηττημένων» στις μαρξιστικές ετερόδοξες επιλογές των κομμουνιστικών κομμάτων και κυβερνήσεων της Ανατολικής Ευρώπης. Θα ήταν εξίσου ενδιαφέρον να προσδιοριστεί σε ποιο βαθμό μέρος της εθνικιστικής, φασιστικής ή εθνικοσοσιαλιστικής κληρονομιάς μεταδόθηκε στα νέα καθεστώτα. Είναι αναμφίβολα λάθος να ισχυρίζεται κανείς ότι οι Ρουμάνοι λεγεωνάριοι ήταν «οι άμεσοι προκάτοχοι των κομμουνιστών» με την έννοια ότι οι τελευταίοι πραγματοποίησαν τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις των λεγεωνάριων [3]. Είναι επίσης αβάσιμος ο ισχυρισμός ότι «η κοινωνική επανάσταση για την οποία είχαν αγωνιστεί οι Σάλαζι και Κοντρεάνου και την οποία είχαν προετοιμάσει» [4] πραγματοποιήθηκε στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία. Ωστόσο, είναι αδύνατο να μην ληφθούν υπόψη ορισμένα γεγονότα. Αυτά περιλαμβάνουν τον ξεχωριστό ιδιαιτερισμό του ρουμανικού «εθνικοκομμουνισμού» (ο οποίος, μεταξύ άλλων, πραγματοποίησε μια προσεκτική αποκατάσταση του Αντονέσκου), τις εθνικολαϊκές τάσεις που υπήρχαν στο Ουγγρικό Κομμουνιστικό Κόμμα (το οποίο, στον πολιτιστικό τομέα, επανέφερε συγγραφείς «λαϊκιστικού» προσανατολισμού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που «είχαν φλερτάρει με τον Ναζισμό» [5]), και την επιμονή ενός συγκεκριμένου «πρωσικού» στυλ στην Ανατολική Γερμανία (όπου δεν επιτρεπόταν η δημιουργία ενώσεων «θυμάτων του φασισμού»).


Ιταλικός «αριστερός» φασισμός

Ας μείνουμε όμως στην Ιταλία. Παρόμοια συναισθήματα και προθέσεις με εκείνες του Ντριού δεν έλειψαν να εμφανιστούν κατά την περίοδο της Ιταλικής Κοινωνικής Δημοκρατίας (RSI) και οδήγησαν στις πιο ριζοσπαστικές εκδηλώσεις του «αριστερού φασισμού».

Ένα ενδεικτικό παράδειγμα αυτού μπορεί να βρεθεί σε αυτό το απόσπασμα από το φλωρεντινό περιοδικό Italia e Civiltà: «Ο Ρούσβελτ, ο Τσώρτσιλ και όλοι οι φίλοι τους γνωρίζουν ότι οι πιο συνειδητοί φασίστες πάντα αναγνώριζαν τον κομμουνισμό ως αντίπαλό τους, ενώ όριζαν ως πραγματικό εχθρό τους όχι τη Ρωσία αλλά την πλουτοκρατική Αγγλία και Αμερική. Πάντα διαφωνούσαν με τους κομμουνιστές σε πολλά σημεία, αλλά συμφωνούσαν ότι καμία πλευρά δεν ήθελε πια την παλιά φιλελεύθερη, αστική, καπιταλιστική κοινωνία. Ο Ρούσβελτ, ο Τσώρτσιλ και οι φίλοι τους γνωρίζουν επίσης ότι αν η νίκη εγκαταλείψει τον Άξονα, το μεγαλύτερο μέρος των αληθινών φασιστών που έχουν γλιτώσει τον θάνατο θα ασπαστεί τον κομμουνισμό, ενώνοντας τις δυνάμεις τους μαζί του. Θα διασχίσουν το χάσμα που χωρίζει τις δύο επαναστάσεις. Έχει υπάρξει μια ανταλλαγή και μια αμοιβαία επιρροή μεταξύ τους. Ίσως δούμε ακόμη και μια τελική, αρμονική συγχώνευση».[6]

Στις 22 Απριλίου 1945, ο Enzo Pezzato ανέπτυξε ένα παρόμοιο θέμα στο La Republica Fascista: «Δεν ήταν αστείο που ο Ντούτσε αποκάλεσε την Ιταλική Δημοκρατία «κοινωνική»· το πρόγραμμά μας είναι αναμφισβήτητα επαναστατικό· οι ιδέες μας είναι αυτές που, σε ένα δημοκρατικό καθεστώς, θα ονομάζονταν αριστερές· οι θεσμοί μας είναι άμεσοι και σε άμεση συνέπεια του προγράμματός μας· το ιδανικό μας είναι το Εργατικό Κράτος. Δεν υπάρχει αμφιβολία σε ένα σημείο: είμαστε προλετάριοι σε έναν αγώνα ζωής ή θανάτου ενάντια στον καπιταλισμό. Είμαστε επαναστάτες που αναζητούν μια νέα τάξη πραγμάτων. […] Ο πραγματικός μπαμπούλας, ο γνήσιος κίνδυνος, η απειλή ενάντια στην οποία αγωνιζόμαστε αδυσώπητα προέρχεται από τη δεξιά».

Μετά τις 25 Απριλίου, αυτές οι προτάσεις διαμορφώθηκαν με διάφορους τρόπους: «ενώ σε αρκετές περιπτώσεις διοργανώθηκαν συναντήσεις μεταξύ νέων μελών του MSI και κομμουνιστών - που συχνά διακόπτονταν από επιδρομές αγανακτισμένων πρώην αντάρτων - στο όνομα μιας απίθανης αντιαστικής σύγκλισης στο θέμα του κοινωνικού ζητήματος» [8], η πιο ουσιαστική πρωτοβουλία ήταν αυτή του «Il Pensiero Nazionale». Πρόκειται για μια διμηνιαία έκδοση που ιδρύθηκε από τον Stanis Ruinas (1889-1974), έναν πρώην σοσιαλιστή που, κατά τη φασιστική περίοδο, ήταν εκδότης του «L'Impero» και, από το 1941, διηύθυνε το «Lager», το περιοδικό των Ιταλών εργατών στη Γερμανία. Ο Enrico Landolfi, ο οποίος έγραψε την ιστορία του Il Pensiero Nazionale [9], συνόψισε την ιδεολογική και πολιτική του γραμμή ως εξής: «Ήταν η συνέχεια, στις νέες συνθήκες του μεταφασισμού, του αντιπλουτοκρατικού αγώνα ενάντια στον εσωτερικό καπιταλισμό, που εκπροσωπείται από τη Χριστιανοδημοκρατία και προστατεύεται από τις δυτικές δυνάμεις που κέρδισαν τον πόλεμο και αποτελούν την έκφραση της κυριαρχίας του χρυσού σε διεθνές επίπεδο. Ο φυσικός σύμμαχος είναι το αριστερό μπλοκ με επικεφαλής το PCI και συνδεδεμένο με την ΕΣΣΔ, ένα μπλοκ στο οποίο [το Il Pensiero Nazionale] πιστεύει ότι έχει τη θέση του».

Με βάση αυτό και άλλα στοιχεία, η υπόθεση του Domenico Leccisi δεν φαίνεται αβάσιμη. «Έχει γραφτεί», υπενθυμίζει αυτή η έγκυρη μαρτυρία, «ότι αν το Κομμουνιστικό Κόμμα είχε δηλώσει ότι επηρεάστηκε από τη δολοφονία του Μουσολίνι και από την εξόντωση χιλιάδων φασιστών στις αιματηρές μέρες του Απριλίου (και των επόμενων μηνών) του 1945, σίγουρα θα είχε εξασφαλίσει τη μαζική υποστήριξη των νεαρών επιζώντων του RSI. Δεν είμαστε σε θέση να απαντήσουμε σε μια τέτοια υπόθεση με βεβαιότητα, αν και η παρουσία στις τάξεις και στην κορυφή του PCI ορισμένων ηχηρών ονομάτων πρώην φασιστών καθιστά την υπόθεση αρκετά εύλογη» .[10]


Αυτοί που πρόδωσαν τον Ντούτσε: η δεξιά στροφή του MSI

Η μάζα των πρώην μαχητών της Ιταλικής Κοινωνικής Δημοκρατίας (RSI), ωστόσο, δεν εντάχθηκε στο Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα (PCI). Ούτε εντάχθηκαν στο Ιταλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSI), παρόλο που ο Μουσολίνι είχε δηλώσει ότι ήθελε να κληροδοτήσει «την κοινωνικοποίηση και όλα τα άλλα στους σοσιαλιστές και όχι στην αστική τάξη».[11] Αντίθετα, το κόμμα που ιδρύθηκε μετά τον πόλεμο από τους ρεπουμπλικάνους φασίστες, το MSI, το οποίο διακήρυξε ότι είχε το ιστορικό του σημείο αναφοράς στην RSI και το οποίο διεκδίκησε, κατά κάποιο τρόπο, την κληρονομιά της, γρήγορα ευθυγραμμίστηκε αποφασιστικά με τη δεξιά πτέρυγα [12]. Σχημάτισε εκλογική συμμαχία με τους μοναρχικούς και υποστήριξε διάφορες χριστιανοδημοκρατικές κυβερνήσεις. Παρά την αρχική απόρριψη του Ατλαντικού Συμφώνου, το MSI γρήγορα έγινε, στο όνομα του αντικομμουνισμού, το αγκάθι στο πλευρό του «αμερικανικού κόμματος στην Ιταλία». Προσκύνησε στη συναγωγή και προσκολλήθηκε στον φανατικό φιλοσιωνισμό όσον αφορά την υποστήριξη της ισραηλινής επιθετικότητας εναντίον των λαών της Μεσογείου. Εξυμνούσε όλες τις «μάχες του δυτικού πολιτισμού»: από την αμερικανική επιθετικότητα κατά του Βιετνάμ μέχρι την αστυνομική επιχείρηση κατά του Ιράκ· τελικά μετατράπηκε σε «Εθνική Συμμαχία» (Alleanza Nazionale) και έστειλε τον γραμματέα του σε δεξίωση του B'nai B'rith στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αν η Αθήνα κλαίει, η Σπάρτη δεν γελάει πια. Η θλιβερή ιστορία της ιταλικής αριστεράς, που τώρα έχει περιοριστεί σε ένα «κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας» που εξυπηρετεί τα συμφέροντα της τοκογλυφίας και του μεγάλου κεφαλαίου, εξηγείται επίσης από το γεγονός ότι στην άμεση μεταπολεμική περίοδο, η φετιχιστική «θρησκεία του αντιφασισμού» εμπόδισε την αριστερά να προσελκύσει όσους είχαν αγωνιστεί για τις αρχές της αλληλεγγύης και της κοινωνικής δικαιοσύνης που εκπροσωπούνταν στο Μανιφέστο της Βερόνα. Μια εισροή νεοφασιστικών δυνάμεων θα μπορούσε να είχε δώσει στην ιταλική αριστερά τον πατριωτικό χαρακτήρα που δεν είχε ποτέ καθώς η ίδια τελικά τάχθηκε υπέρ του ΝΑΤΟ και άλλων ιμπεριαλιστικών οργανισμών. Θα είχε ενισχύσει το λαϊκό της χαρακτήρα, εμποδίζοντάς την να μετατραπεί σε τμήμα της φιλελεύθερης αστικής τάξης των μετόχων. Θα την είχε εμπλέξει στην πρώτη γραμμή των μαχών για κοινωνικές κατακτήσεις και όχι, φυσικά, σε «μάχες πολιτισμού» για αμβλώσεις ή για τα δικαιώματα των σεξουαλικά εκφυλισμένων.

Στη μεταπολεμική Ιταλία, ο σκόπιμα καλλιεργημένος αντιφασισμός και αντικομμουνισμός κατέστησαν αδύνατη τη σύνθεση μεταξύ των εθνικών και κοινωνικών στοιχείων που είχε δει ο Ντριού Λα Ροσέλ στην Πλας ντε λα Κονκόρντ στις 6 και 9 Φεβρουαρίου 1934, όταν η Πατριωτική Νεολαία και οι Κομμουνιστές ακτιβιστές, βετεράνοι και άνεργοι, είχαν διαδηλώσει μαζί ενάντια στη Βουλή των Αντιπροσώπων, το έμβλημα της δημοκρατικής διαφθοράς, και ενάντια στη κυβέρνηση των Ριζοσπαστών της εποχής. «Είδα τους Κομμουνιστές να πλησιάζουν τους Εθνικιστές σε εκείνη την πλατεία. Παρακολουθώντας τους, παρατηρώντας τους, προβληματισμένοι και ζηλόφθονοι. Ήταν σχεδόν βέβαιο ότι όλα τα πάθη της Γαλλίας θα είχαν συναντηθεί σε ένα ασύμβατο μείγμα» [13] λέει ο Gille στο ομώνυμο μυθιστόρημα. Ο χαρακτήρας του Ντριού «πίστευε ότι ο φασισμός και ο κομμουνισμός κατευθύνονταν προς την ίδια κατεύθυνση, μια κατεύθυνση που τον ευχαριστούσε». [14]

Η ιερή ένωση που προέβλεψε ο Ντριού έγινε πραγματικότητα στη Ρωσία, όπου οι φασίστες του Barkashov και οι κομμουνιστές του Anpilov πολέμησαν μαζί, με τα όπλα στο χέρι, ενάντια στα δικτατορικά σχέδια της κυβέρνησης Γέλτσιν. Η προσπάθεια των παγκοσμιοποιητών να υποτάξουν τον τεράστιο πρώην σοβιετικό χώρο προκάλεσε, όπως όλοι γνωρίζουν, τη γέννηση μιας «φαιοκόκκινης» αντιπολίτευσης, η οποία εκφράζει τα λαϊκά αιτήματα όλων εκείνων που θέτει σε κίνδυνο ο φιλελεύθερος δημοκρατικός αποικισμός: τιμή, αξιοπρέπεια, πνευματική ταυτότητα, παραδοσιακός πολιτισμός, κοινοτικό πνεύμα και πολιτική ανεξαρτησία. «Όλοι όσοι σχημάτισαν αυτό το μπλοκ», είπε αυτολεξεί ο Gennadij Zjuganov στις 17 Ιουνίου 1992, «κατάλαβαν ότι μόνο οι ιδέες του Κράτους και της κοινωνικής δικαιοσύνης μπορούν να σώσουν τη χώρα μας. Για έναν λαό, η εθνικότητα αποτελεί μια κάθετη συντεταγμένη, ενώ η κοινωνική δικαιοσύνη είναι η οριζόντια. Αυτά τα δύο συστατικά είναι αχώριστα». Τα λόγια ήταν πολύ σαφή, αλλά ο Δυτικός παρατηρητής δεν κατάφερε να καταλάβει πώς οι τσαρικές και οι σοβιετικές σημαίες μπορούσαν να κυματίζουν δίπλα-δίπλα στις «φαιοκόκκινες» διαδηλώσεις.

Ο Ντριού λα Ροσέλ, αντίθετα, το κατάλαβε αυτό πριν από εβδομήντα χρόνια. «Κατά τη διάρκεια του πολέμου», βάζει τον πρωταγωνιστή του «L’Agent» να λέει  «ήμουν στρατιώτης. Ήμουν ευτυχισμένος: ποιον υπηρετούσα; Τον Τσάρο; Ίσως. Την Αγία Ορθοδοξία; Επίσης. τη Ρωσία; Σίγουρα. Αλλά θα μου πείτε σήμερα, όπως μου είπατε πριν από δέκα χρόνια: "Η Ρωσία δεν σημαίνει τίποτα. Μια χώρα δεν είναι τίποτα, είναι ένα δυσδιάκριτο κομμάτι γης. Η Ρωσία είναι ο Τσάρος ή ο Κομμουνισμός;". Αλλά όχι, απαντώ με όλη την εμπειρία της ζωής μου. Ναι, με την εμπειρία της ζωής μου και της δικής σας: "Η Ρωσία είναι ο Τσάρος και ο Κομμουνισμός", και άλλα εκτός από αυτα». [15] Και λίγο πριν, έγραψε μια πρόταση που έχει την αίσθηση του προαισθήματος και η οποία στη Ρωσία έχει πράγματι γίνει πραγματικότητα: «Ο 20ός αιώνας δεν θα τελειώσει χωρίς να δούμε παράξενες συμφιλιώσεις». 

Δεν είναι περίεργο που ο Ντριού βρίσκεται τώρα στο σπίτι του στη Μόσχα. Ένας Ιταλός δημοσιογράφος που επισκέφθηκε τα γραφεία της καθημερινής εφημερίδας «Sovetskaya Rossiya» το καλοκαίρι του 1993 παρατήρησε ένα μανιφέστο κολλημένο στον τοίχο του γραφείου του αρχισυντάκτη με την εξής πρόταση: «Φανταστείτε τι θα σήμαινε αύριο για το ευρωπαϊκό μεγαλείο η επανέναρξη της αιώνιας συνεργασίας μεταξύ της ευρωπαϊκής ελίτ και των ρωσικών μαζών για την εκμετάλλευση των σημαντικότερων πόρων του κόσμου». [17]


Claudio Mutti


[1]:  Αποσπάσματα από το βιβλίο «Hommage à Drieu La Rochelle», Edition all' insegna del Veltro. Συλλογή δοκιμίων των Mordini, Mabire, Marchi, Mutti και Graziani.
[2]: Drieu La Rochelle, «Diario 1939-1945», με εισαγωγή του Jean Hervier, Bologna, 1995.
[3]: S. Fischer-Galati, «Fascism in Rumania», στο Native Fascism in the Successor State 1919, Santa Bar, Successor State 1918-1 1971, σελ. 120.
[4]: M. Ambri, I falsi fascismi, Ρώμη, 1980, σελ. 285.
[5]: F. Feijtö, Ungheria 1945-1957, Turin, 1957, σελ. 30.
[6]: Italia e Civiltà, antologia by Barna Occhini, Ρώμη, 1971, σ. 317-318.
[7]: U. Afassio Grimaldi, La Stampa di Salò, Μιλάνο, 1979, σελ. 80.
[8]:  M. Tarchi, Cinquant'anni di nostalia. La destra italiana dopo il fascismo, Μιλάνο, 1995,
[9]: Ragionamenti di storia, n°21, November 1992 and n° 22, December 1992.
[10]: D. Leccisi, Con Mussolini prima e dopo Piazzale Loreto, Ρώμη, 1991, σ. 222-223.
[11]: C. Silvestri, Mussolini, Graziani and antifascismo, Μιλάνο, 1949, σελ. 140.
[12]: Η στροφή προς τα δεξιά επικυρώθηκε στο 2ο Εθνικό Συνέδριο (28 Ιουνίου - 1 Ιουλίου 1949). «Το MSI δεν θέτει ως πρωταρχική επιταγή του την κατάκτηση των λαϊκών τάξεων και της μικροαστικής τάξης […] αλλά μάλλον την ανάκαμψη της μετριοπαθούς Δεξιάς […] θα θέλαμε ο De Marsanich να κατέβει στους δρόμους, να εθνικοποιήσει τους κόκκινους εργάτες και να τους φέρει πίσω στο Έθνος, αντίθετα, παραδόξως, τον βλέπουμε να μπαίνει σε σαλόνια για να συναντήσει τις Αδελφές του Αγίου Βικεντίου, τους συνταξιούχους διοικητές και συνταγματάρχες, κ.λπ. […] Το εθνικό και κοινωνικό MSI του 1946/1947 – το οποίο ισορροπούσε ήδη με προσοχή απέναντι σε μία ενδεχόμενη μελλοντική φιλοατλαντική στάση – υπέστη στη συνέχεια μία «καφκική» μεταμόρφωση και φλέρταρε απροκάλυπτα, με μαζοχισμό, τη συνεργασία της ανώτερης αστικής τάξης και εκείνων των μοναρχικών ομάδων που είχαν αναλάβει την πρωτοβουλία της συνωμοσίας του 1942-43» (Ugo Cesarini, Dei Fasci di Azione Rivoluzionaia al doppio pette, Περούτζια, 1991, σελ. 26-27).
[13]: P. Drieu La Rochelle, Gilles, Milan, 1961, p. 557.
[14]: P. Drieu La Rochelle, Gilles, Milan, 1961, p. 539.
[15]: P. Drieu La Rochelle, « Doppio gioco », Risguardo, Padoue, 1982, p. 24.
[16]: P. Drieu La Rochelle, « Doppio gioco », Risguardo, Padoue, 1982, p. 24.
[17]: G. Savoni, « Russia svenduta », L’Italia Settimanale, 8 septembre 1993, pp. 26-27






Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026

«H Νέα Ευρώπη» του Ανδρέα Κονδάκη - 1942

 





Ο 20ος αιών γεννά την νέαν μορφήν ζωής των ανθρώπων. Όσοι παριστάμεθα μάρτυρες του οδυνηρού αυτού τοκετού, είναι φυσικόν να μη έχωμεν πλήρη ιστορική συνείδησιν, πλήρη αίσθησιν του τρομακτικού, όσον και μεγαλοπρεπούς γεγονότος που συντελείται ενώπιον μας. Με ανάλογον λάμψιν κατηύγασαν την ζωήν και με ανάλογον ορμήν την συνεκλόνισαν μόνο τα μεγάλα θρησκευτικά κινήματα των αιώνων. 

Και τότε όμως, όπως και σήμερον, έπρεπε κανείς να κραδαίνεται από πίστιν, να πάλλεται από έξαρσιν και ιδεολογικήν μέθην διά να ιδή, να αισθανθή και να χαρή το γεγονός. Είς την κοσμογονίαν αυτήν του 20ου αιώνος, κέντρον είναι και πάλιν το πλέον ανήσυχον αλλά και πλέον νευρώδες τμήμα του κόσμου, η γηραιά μας αλλά πάντοτε πλήρης από χυμούς νέας ζωής Ευρωπαϊκή Ήπειρος. 

Μετά μίαν αποτυχούσαν χειρουργικήν επέμβασιν τόσον επώδυνον, που της εστοίχισε τόσον αίμα είς τάς απαρχάς του αιώνος, η Ευρώπη ευρίσκεται ικανή είκοσι χρόνια αργότερον, να αντικρύση και να ζήση την πλήρη ιστορικήν ευθύνην, να υποστή αυτόν τον μεγαλειώδη τοκετόν, του οποίου παριστάμεθα μάρτυρες.

Δεν θα ημπορέση κανείς να συλλάβη το ιστορικόν μεγαλείον των στιγμών που ζούμε, και να καταλάβη αυτό το οποίον έρχεται, αυτό που λέμε «νέαν μορφήν ζωής», εάν δεν σκεφθή και δεν αισθανθή τι θα εγίνετο είς ήν περίπτωσιν η Ευρώπη δεν έκλεινε μέσα της τας αναγκαίας δυνάμεις ζωής τάς ικανάς να την συγκρατήσουν κατά τάς κρισίμους ώρας του τοκετού και να την καταστήσουν δυνατήν να φέρη είς πέρας την αποστολήν της. Τι θα εγίνετο λοιπόν;

Η Βρετανική Αυτοκρατορία μετά δύο αιώνων κοσμοκρατορίαν εβυθίζετο είς το βάραθρον της ιστορικής παρακμής, κύπτουσα υπό το βάρος ενός βιολογικού γήρατος και μίας αμειλίκτου ιστορικής ανάγκης, που προέκυπτε από την νέαν οικονομίαν των δυνάμεων και την νέαν διάταξιν των αξιών της ζωής είς τον πλανήτην. Επί έναν σχεδόν αιώνα η Αγγλία έπαυσε να στηρίζεται από τους ισχυρούς βραχίονας και να οιστρηλατήται υπό τάς θυελλώδεις ψυχάς της ηγεσίας της που επετούσε με τιτάνιον δύναμιν όσον και με κέφι επάνω από τους ωκεανούς μεθυσμένη από την ιδέαν μίας ιστορικής αποστολής. 

Μετά τους Ποντοπόρους, τους Πειρατάς, τους Νέλσωνας, και αντ'αυτών, η Αγγλία παρήγαγε κατά την τελευταίαν ιδίως 50ετίαν μαλθακούς λόρδους μεθυσκόμενους από ουϊσκυ και όχι από ιδεολογικήν μέθην, παρήγαγε τοκογλύφους, τύπους των σαλονιών, κομψούς, πνευματώδεις και υποκριτάς, αλλά όχι τραχείς και σκληρούς άνδρας, όχι ήρωας. 

Εξ άλλου, η γενέτειρα των νέων μορφών είς την οικονομίαν και των νέων θεσμών πολιτικής και κοινωνικής ζωής, η γενέτειρα των κοινοβουλίων του λιμπεραλισμού και της καπιταλιστικής προόδου εγήρασε μαζί με αυτάς τας μορφάς ζωής που εμεγαλύνθη και ελαμπρύνθη, έπαυσε να προσφέρη νέας ιδέας διά την οργάνωσιν της ζωής του κόσμου και ενώ αί μορφαί ζωής είς τάς οποίας εστηρίζετο η ύπαρξις της είχον πλέον ξεπερασθή ιστορικώς, ενώ ο λιμπεραλισμός επέθαινε μαζί μαζί με την καπιταλιστικήν οργάνωσιν της κοινωνίας, αυτή, η Αγγλία, παρέμενε προσκεκολλημένη ώς όστρακον είς τας χάρτινας αυτάς καταστάσεις που ο ισχυρός άνεμος ζωής του 20ου αυτού αιώνος, έρριχνε με μανίαν εκρηκτικήν πολλές φορές και χωρίς οίκτον. 

Συγχρόνως νέαι γιγαντιαίαι καπιταλιστικαί δυνάμεις ανεπτύχθησαν είς τον κόσμον, ετελειοποίησαν την τεχνικήν των, εξεμεταλλεύθησαν υπερόχως τάς πλουτοπαραγωγικάς δυνατότητας του εδάφους των, εξοικειώθησαν με τάς μεγάλας ωκεανικάς οδούς και συνήντησαν την Αγγλικήν Αυτοκρατορίαν είς τάς ιδίας της πηγάς πρώτων υλών και αγοράς καταναλώσεως, την συνήντησαν, την συνηγωνίσθησαν και την ανέτρεψαν. Πρόκειται περί της Αμερικής και της Ιαπωνίας.

Άλλαι δυνάμεις με τεχνικήν υπεροχήν, με επιστήμην, με προλεταριακόν σφρίγος έφθασαν ταχέως και εξεπέρασαν την αγγλικήν ακμήν και άνοιξαν την θύραν είς την σοσιαλιστικήν οργάνωσιν της παραγωγής, ενώ συγχρόνως εσχημάτιζον με την βοήθειαν μίας άνευ προηγουμένου βιολογικής ακμής και φυλετικής υγείας, στρατιωτικόν μηχανισμόν, προωρισμένον να καταπλήξη τον κόσμον. 

Μετά την κατάκτησιν της Αιθιοπίας και την ήτταν των κυρώσεων και την ιταλικήν Φασιστικήν ανάστασιν, ο γερμανικός κολοσσός εγερθείς μετά την πτώσιν του 1918 με νέον κύμα θυελλώδους αίματος είς τάς φλέβας, με την υποδειγματικήν σοσιαλιστικήν του οργάνωσιν, με το επαναστατικόν σφρίγος που του εχάρισεν η εθνικοσοσιαλιστική του επανάστασις, εστάθη απέναντι του αναιμικού φάσματος της αγγλικής αυτοκρατορίας και του ανέγνωσε είς μία σειράν μαχών του 1940 και 1941 την ιστορικήν του καταδίκην. Τέλος αυτή η γηραιά Αλβιών η οποία κατά την ακμήν της ηδυνήθη να παρουσιάση από τα 39 εκατομμύρια της, της εποχής των Ναπολεοντείων πολέμων, 40 εκατομμύρια κατοίκων είς διάστημα 50 μόλις ετών, είχεν από πολλού παύσει να προχωρή και αί γεννήσεις της δεν φθάνουν τους θανάτους, ενώ η όλη παράστασις της είς τον κόσμον είναι η πονηρία και ο δόλος, είναι δηλαδή αί αρεταί τας οποίας η ζωή απορρίπτει διότι η ζωή είναι κυρίως θέλησις και δύναμις. 

Είναι μήπως ανάγκη να σημειώσωμεν ότι η Αγγλία επιμένουσα να διατηρήση με την απάτην την διαίρεσιν και τον δόλον ένα άθλιο καθεστώς, αλλά ανίκανη να σταθή είς τα πόδια της, απετέλει τον πρώτον, τον μέγαν κίνδυνον του πολιτισμού, του οποίου παριστάνει τον θεματοφύλακα; Είναι ανάγκη να υπογραμμίσωμεν ότι αν η Ευρώπη δεν δεν διέσωζε παρ΄όλας τας αλύσεις των Βερσαλλιών, τάς οικονομικάς κρίσεις και τάς κοινωνικάς διαταραχάς, την γερμανικήν ηγετικήν ομάδαν και την φασιστικήν επανάστασιν του Μουσολίνι, πρώτου φασιστού, και δεν απεκάλυπτε την μεγαλειώδη εκείνην έκκρισιν υγείας και υπεροχής, που παρουσίασε μεταξύ Ρήνου και Βιστούλα, ότι δηλαδή αν η Ευρώπη δεν είχε λάβει το θείον δώρον του ιστορικού και πολιτικού δόγματος της Ιταλίας και της Γερμανίας, θα ήτο την στιγμήν αυτήν σαπισμένη μέσα είς την φλυαρίαν των πλουτοκρατικών παρασίτων που θα ερητόρευαν είς τα κοινοβουλία, μέσα είς την καφενειακήν σκηνοθεσίαν της πλουτοδημοκρατικής ζωής;

Αιώνων μίσος κρυμμένον είς τα βάθη της καρδίας των υποδεεστέρων ασιατικών φυλών θα εξέσπα επάνω είς μίαν παρηκμασμένην Ήπειρον, δία να ρίξη όλα, δία να μεταβληθή ο κάθε Ευρωπαίος είς υπηρέτην ενός φανατικού της Ανατολής. 

Ο γερμανικός λαός μετά του ιταλικού εσηκώθη ως ηγέτης προστάτης είς την Ευρώπην. Μαζί του όλοι οι νεαροί, οι ακμαίοι λαοί της Ηπείρου και αί ζωνταναί κοινωνικαί δυνάμεις των άλλων φίλων λαών, ύψωσαν το γρανιτώδες τείχος επάνω είς το οποίον έσπασεν η πλημμύρα της ασιατικής βαρβαρότητος, σατανικά προετοιμασμένη από τους εβραιομπολσεβίκους του Κρεμλίνου. Η νίκη δεν είναι μόνον βεβαία, είναι αμείλικτως ανάγκη ζωής. Εκτός της νίκης η Ευρώπη δεν έχει να συναντήση παρά τον πλέον ταπεινωτικόν και τον πλέον φρικτόν θάνατον. 

Η αναρχία των μπολσεβίκων και η γεροντική αναιμία των Αγγλοπλουτοκρατών θα παραδώσουν το ευκλεές τούτο τμήμα του κόσμου είς την βάρβαρον ασιατικήν δήωσιν. 

Αλλά, νάτην, έρχεται η νίκη. Γέρας της είναι το πιστέυω των τιμίων και φωτισμένων ευρωπαϊκών πνευμάτων, είναι η Αξονική ειρήνη με τάς ηνωμένας πολιτείας της Ευρώπης, με την ελευθερίαν, με την εργασίαν, με την δικαιοσύνην και με την αρετήν.

Ο Ελληνικός λαός με τάς απαραμίλλους παραδόσεις πολιτισμού, την επίκαιρον γεωγραφικήν του θέσιν και με την βιολογικήν του έξαρσιν, έχει κάθε δυνατότητα να καταλάβη μίαν εξέχουσαν θέσιν είς την ευγενή άμιλλαν δία την ευημερίαν του κόσμου και δία την πρόοδον του πολιτισμού. Η σημερινή κοινωνική του αναπηρία δεν επιτρέπεται να σταθεί εμπόδιον είς την ζωήν του. Εμπρός είς την πνοήν της μεγάλης Μεσογειακής μας γείτονος έχομεν την ευκαιρία να εκτιμήσωμεν το ιστορικόν άλμα που επέτυχε τόσον εγκαίρως διά τον συγγενή λαόν η ρωμαλέα ηγεσία του Μουσσολίνι. 

Ο Ελληνικός λαός με επικεφαλής τους Παλαίους του Πολεμιστάς άς αισθανθή την πραγματικότητα και έστω και αργά ας εγχειρισθή, ας αποτοξινωθή και άς τοποθετηθή με όλην του την θέλησιν και με όλην του την άλκην, οριστικά και γενναία είς την Νέαν Ευρώπην που σχηματίζεται από την νίκην του Άξονος. 


Ανδρέας Κονδάκης, Γεν. Πρόεδρος της Γεν. Συνομοσπονδίας των Παλαιών Πολεμιστών Ελλάδος - άρθρο του στην εφημερίδα «Ακρόπολη» στις 17 Ιουνίου 1942


Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026

Αποσπάσματα από τα έργα του Pierre Drieu La Rochelle

 







«Ο Drieu δεν πρόδωσε ποτέ τη χώρα του, επειδή η χώρα του είναι η Ευρώπη...»

Jean Mabire


«Η Ευρώπη αν δεν ενωθεί σε ομοσπονδία είτε θα 
κατασπαράξει τον ευατό της είτε θα κατασπαραχθεί»

Μέτρο της Γαλλίας, 1922


«Ξέρω ότι κανείς δεν μπορεί να παραμείνει μόνος στην Ευρώπη· ή αν κάποιος πιστεύει ότι είναι αρκετά δυνατός για να είναι μόνος, διαπράττει μία τρέλα. Οι περιπέτειες του Λουδοβίκου ΙΔ΄, του Βοναπάρτη και του Γουλιέλμου Β΄ σημαδεύουν κάθε αιώνα με μια απόδειξη που θα πρέπει να είναι αποφασιστική και τελικά να οδηγήσει όλα τα έθνη της Ευρώπης να συλλάβουν στο μυαλό τους εκείνη την ισότητα που μέχρι τώρα μπόρεσαν να επιβάλουν το ένα στο άλλο μόνο μέσω της βίας»

Μέτρο της Γαλλίας, 1922




Αποσπάσματα από το έργο του «Γενεύη ή Μόσχα», 1928


«...ο βασικός πολιτικός μου στόχος ήταν, είναι και θα είναι πάντα η ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης..»


«Πρέπει να δημιουργήσουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, επειδή είναι ο μόνος τρόπος για να υπερασπιστούμε την Ευρώπη από τον εαυτό της και από τις άλλες ανθρώπινες ομάδες».


«Η έσχατη και πλέον μοιραία υπερβολή του εθνικισμού είναι ο πολλαπλασιασμός των πατρίδων. Υπάρχει πλέον μια δημοκρατία των πατρίδων, όπως ακριβώς υπάρχει και μια δημοκρατία των ατόμων. Η Συνθήκη των Βερσαλλιών μετέτρεψε την Ευρώπη σε ένα μωσαϊκό μεσαίων ή μικρών κρατών, σε μία πληθώρα Ελβετιών. (...) Επιπλέον, αυτή η υπερβολή στρέφεται ακόμη και ενάντια στον εθνικισμό και τον απειλεί: ο επαρχιωτισμός μπορεί κάλλιστα να σκοτώσει τον εθνικισμό. (...) Κάθε μεγάλο έθνος, σπαρασσόμενο στο εσωτερικό του από δέκα μικρότερες πατρίδες, θα δεχτεί ευκολότερα την ταπείνωση και την εκχώρηση μέρους της εξουσίας του σε μία ανώτερη, ευρωπαϊκή πατρίδα»


«Λέω ότι οι πατρίδες δεν υπάρχουν πλέον για εμάς τους Ευρωπαίους παρά μόνο ως καθαρές ιδέες, ιδανικά που μπορούμε να λατρεύουμε μόνο στους ουρανούς και όχι πια στη γη. (...) Και με αυτό το πνεύμα, το άμεσο καθήκον μας είναι να χτίσουμε την Ευρώπη. Πρέπει να χτίσουμε την Ευρώπη διότι οφείλει κανείς να αναπνέει αν δεν θέλει να πεθάνει. (...) Ανάμεσα στο Καλαί και τη Νίκαια, ασφυκτιώ: λαχταρώ να απλωθώ μέχρι τα Ουράλια. Η καρδιά μου, τρεφόμενη από τον Γκαίτε και τον Ντοστογιέφσκι, περνάει απαρατήρητη από τα τελωνεία, προδίδει σημαίες και κολλάει λάθος γραμματόσημα στα ερωτικά της γράμματα. Θέλω να γίνω σπουδαίος και να ολοκληρώσω το ευρωπαϊκό μνημείο για τη μεγαλύτερη δόξα του κόσμου. Είμαστε 360 εκατομμύρια»


«Φίλοι, διασκορπισμένοι από τα Ουράλια ως τον Ατλαντικό, δημιουργούν αυτή τη στιγμή κάτι το απροσδόκητο, κάτι το εκπληκτικό. Λίγη σημασία έχει ποιο όνομα θα φτάσει τελικά στα μέρη μας για να βαφτίσει αυτό το άγνωστο έργο»


«Μια ευρωπαϊκή τελωνειακή ένωση 
εντός δέκα ετών είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου»


«Βλέπω τη λευκή φυλή χωρισμένη σε τρεις ομάδες: τη Ρωσία, την Ευρώπη και την Αμερική. Το ερώτημα, λοιπόν, είναι αν αυτές οι τρεις ομάδες μπορούν να ζήσουν χωριστά —τουλάχιστον για ένα διάστημα— σχηματίζοντας η καθεμία μια τεράστια οικονομική ενότητα, ένα αυτάρκες σύνολο, ή αν αυτός ο διαχωρισμός, όσο ευρύς κι αν είναι, αποδεικνύεται ήδη υπερβολικά περιορισμένος. Και άραγε, η εναρμόνιση αυτών των τριών κόσμων θα επιτευχθεί με ειρηνικά μέσα ή μέσω της βίας;»


«Εδώ είναι που το ευρωπαϊκό ζήτημα αποκτά ξανά τη σημασία του: διότι η Ευρώπη είναι ο πιο αδύναμος από αυτούς τους τρεις κόσμους, καθώς σχηματίζει μια ζώνη χαμηλής πίεσης ανάμεσα σε δύο ανερχόμενες δυνάμεις. Η Ευρώπη απειλείται από τον αμερικανικό καπιταλιστικό ιμπεριαλισμό και τον ρωσικό σοσιαλιστικό ιμπεριαλισμό. Αποτελεί το πεδίο όπου συγκρούονται αυτά τα δύο συστήματα».


«Όλα εξαρτώνται από τη δύναμη που εξακολουθεί να διαθέτει η Ευρώπη. Είναι άραγε ικανή να αναλάβει δράση, να ενωθεί και να αποκλείσει τις δύο αντίρροπες επιρροές, ώστε να επιλύσει ελεύθερα και οργανικά αυτό το μείγμα; Έτσι, επιστρέφουμε πάντα στην άμεση και ουσιαστική αναγκαιότητα: τη δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης».


«Είναι εμφανής ο διττός αντίκτυπος που θα έχει αυτό το μείζον εγχείρημα τόσο στην Αμερική όσο και στη Ρωσία. Η ευρωπαϊκή Τελωνειακή Ένωση θα αναγκάσει τον αμερικανικό καπιταλισμό να αναλογιστεί την κλιμακούμενη ανοησία του και είτε να αλλάξει πορεία —περιοριζόμενος και στρεφόμενος προς τα έσω, μια κίνηση επιθυμητή για χάρη του ίδιου του βαθιού εμπλουτισμού του— είτε να υπερβεί αποφασιστικά κάθε μέτρο και να επιδοθεί εσκεμμένα στη μεγάλη περιπέτεια ενός παγκόσμιου ιμπεριαλισμού. Από την πλευρά της, η Ρωσία θα κληθεί να αποφασίσει αν θα επιδιώξει μια δημοκρατική συνεννόηση με την Ευρώπη ή αν θα επιμείνει, για άλλη μια φορά, στη δημιουργία μιας σοσιαλιστικής οικονομικής ένωσης βασισμένης αποκλειστικά στους δικούς της πόρους».


«Έχει ελάχιστη σημασία αν η Ευρώπη που προτείνω είναι εκείνη που τελικά θα υλοποιηθεί· αυτό που μετράει είναι ότι σας ενθαρρύνω να σκέφτεστε ως Ευρωπαίοι»


«… Ίσως φαίνεται πως υποστηρίζω ότι οι πατρίδες, έχοντας αμετάβλητα θεμέλια, είναι και οι ίδιες αμετάβλητες· εννοώ όμως μόνο ότι μια πατρίδα είναι αμετάβλητη αποκλειστικά σε σχέση με μια άλλη πατρίδα, εντός του οικονομικού πλαισίου που κατέστησε αναγκαία την ύπαρξη και των δύο. Αν και τα σύνορα αυτά ενδέχεται να μην συγκρούονται ούτε να ανατρέπουν το ένα το άλλο, σταδιακά φθείρονται το ένα δίπλα στο άλλο· και στον ορίζοντα αναδύεται μια οντότητα που θα τα ανατρέψει όλα — η Ευρώπη, μια νέα γεωγραφική μορφή, μια νέα πατρίδα γεννημένη στα μέτρα της σημερινής οικονομίας. (…) Τάχθηκα, λοιπόν, ενάντια στις παλιές πατρίδες που κατακερματίζουν την Ευρώπη. Όπως κι εσείς, επικαλούμαι εκείνη τη δύναμη —ανάμεσα στις αθέατες δυνάμεις που δρουν— η οποία θα γκρεμίσει τα παλιά σύνορα και θα γεννήσει τη νέα, μεγάλη οντότητα που αποκαλώ Ευρώπη: μια νέα κοινωνία διαμορφωμένη στα μέτρα της εποχής μας, μια κοινωνία 400 εκατομμυρίων ανθρώπων» 

Η Ευρώπη ενάντια στις πατρίδες, 1931


«Η Ευρώπη θα ξεπεράσει τις δυνάμεις που την κατακερματίζουν»

Η Ευρώπη ενάντια στις πατρίδες, 1931


«Οι παλιές πατρίδες είναι γριούλες που τρεκλίζουν και αργώντας να πεθάνουν, εμποδίζουν μία σπουδαία γυναίκα που αγαπώ - την Ευρώπη - να κληρονομήσει»

Παράξενο Ταξίδι, 1933


«Όταν μιλάω για πατρίδα, για τον εαυτό μου, μιλάω για την Ευρώπη».

Η κωμωδία του Σαρλερουά, 1934


«Οποιοδήποτε μέσο είναι κατάλληλο· μπορώ κάλλιστα να αξιοποιήσω τα μέσα που προσφέρει η χιτλερική επανάσταση —ή οποιαδήποτε άλλη— για να προχωρήσω προς την κατάργηση των συνόρων στην Ευρώπη»

Φασιστικός Σοσιαλισμός, 1934


«Τώρα είναι η ώρα να υιοθετήσουμε τον φεντεραλισμό και να βάλουμε τέλος στον ολοκληρωτικό εθνικισμό και τον πατριωτικό αυτονομισμό»

1940


«Ο άνθρωπος του 20ού αιώνα στην Ευρώπη απαιτεί αδιαμφισβήτητη εξουσία, ένα ελάχιστο σοσιαλισμό και έναν βαθμό αυτάρκειας αρκετά μεγάλο ώστε να διασφαλίζεται ότι ο αναπόφευκτος προστατευτισμός θα αποβεί ωφέλιμος και όχι —λόγω στενότητας— επιζήμιος»

Πολιτικά Χρονικά, Σεπτέμβρης 1940


«Το να πιστεύει κανείς στη δυνατότητα μιας συνεννόησης ανάμεσα στη Γαλλία και τη Γερμανία σημαίνει, για μένα, να πιστεύει στη δυνατότητα μιας ευρωπαϊκής συνεννόησης»

Συνέντευξη Δεκέμβρης 1940


«Η Ευρώπη δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τις πατρίδες της —και, πράγματι, θα πέθαινε αν, καταστρέφοντάς τες, κατέστρεφε τα ίδια της τα ζωτικά όργανα—, ωστόσο και οι πατρίδες δεν μπορούν πλέον να ζήσουν χωρίς την Ευρώπη. Γεννημένες από την Ευρώπη, οφείλουν να επιστρέψουν σε αυτήν. Την κατατεμάχισαν κατά την εποχή της θαυμαστής τους ανάπτυξης, σαν παιδιά που αποσπώνται σκληρά από τη μητέρα τους για να καταβροχθίσουν το μερίδιο της μοίρας τους· σήμερα, όμως, οφείλουν να αναζητήσουν καταφύγιο και ανανέωση στους κόλπους της... Για άλλη μια φορά, η άνοιξη των πόλεων-κρατών και των πατρίδων, των ηγεμονιών και των βασιλείων, φτάνει στο τέλος της: το καλοκαίρι των αυτοκρατοριών επέστρεψε. Μετά την Αθήνα, έρχεται η αυτοκρατορία του Αλεξάνδρου ή του Καίσαρα»

Ο Γάλλος της Ευρώπης, άρθρο του 1941


«Αν ο κόσμος δεν μπορεί πλέον να ζήσει εντός της τάξης των εθνών-κρατών, δεν είναι ακόμη έτοιμος να ζήσει εντός μιας πλανητικής τάξης. Υπό τις παρούσες συνθήκες, είναι προορισμένος να παραμείνει για πολύ καιρό εντός μιας ηπειρωτικής τάξης»

Πολιτικά Χρονικά, 1942


«Τριακόσια εκατομμύρια άνδρες τραγουδούν σε ένα ενιαίο στρατόπεδο. Μια κόκκινη σημαία υψώνεται στις κορυφές των Άλπεων».

Journal 1942


«Λίγη ιστορία χωρίζει τους Ευρωπαίους, αλλά πολλή ιστορία τους ενώνει»

Ο Γάλλος της Ευρώπης, άρθρο του 1942


«Αν παραμείνουμε στο πεδίο των εθνικών μυθολογιών, θα λέγαμε ότι η ιδέα της Ευρώπης εμφανίζεται ως αποτέλεσμα του κορεσμού του εθνικισμού στο εσωτερικό κάθε έθνους»

Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία - άρθρο του 1942


«Η Ελβετία αποτελεί υπενθύμιση, πρωτίστως, ότι η Ευρώπη δεν είναι απλώς μια παράθεση του γερμανικού και του λατινικού στοιχείου, αλλά μια άρρηκτη αλληλοδιείσδυση αυτών των δύο θρυλικών ρευμάτων… Είναι αυτή η δύναμη της μεταμόρφωσης —σε συνδυασμό με τη δύναμη της σύνθεσης— που καθιστά την Ελβετία ένα ισχυρό σύμβολο της πορείας της Ευρώπης και έναν πλούσιο θησαυροφυλάκιο των μυστικών κραμάτων που συντηρούν τη ζωτικότητά της. Η Ελβετία αποτελεί το επίκεντρο της Ευρώπης —το σημείο συνάντησης κάθε φυσικής και μεταφυσικής διασταύρωσης, το κρίσιμο σταυροδρόμι (δεν είναι τυχαίο ότι το έμβλημά της είναι ένας σταυρός)· είναι, επομένως, ένας ιερός τόπος. (…) Χρειαζόμαστε κάτι που να υπερβαίνει τόσο την Ελβετία όσο και την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία· κάτι ικανό να ενώσει —με την ίδια ευελιξία και πολυπλοκότητα— το γερμανικό, το λατινικό και το δυτικοσλαβικό πνεύμα· το πνεύμα της αριστοκρατίας και το πνεύμα της δημοκρατίας· το ομοσπονδιακό και το ενιαίο πνεύμα… Η οικοδόμηση της Ευρώπης είναι εξίσου δύσκολη όσο ήταν κάποτε και η οικοδόμηση της Ελβετίας»

Ο Γάλλος της Ευρώπης, άρθρο του 1943


«Η πατρίδα είναι πικρή για εκείνον που ονειρεύτηκε αυτοκρατορία. Τι είναι για εμάς η πατρίδα, αν δεν αποτελεί υπόσχεση αυτοκρατορίας;»

Ο Άνθρωπος επάνω στο Άλογο, 1943


«Οι μάζες μπορούν να κινητοποιηθούν για την υπεράσπιση της Ευρώπης μόνο εάν ο μύθος της Ευρώπης και ο μύθος του σοσιαλισμού ενωθούν με σαφήνεια, και εάν αυτή η ένωση εκδηλωθεί μέσα από αποφασιστικές πράξεις. Ποτέ δεν είναι αργά για να πράξει κανείς το σωστό»

Άρθρο του Μαρτίου 1944


«Η Γερμανία φοβόταν μήπως πάψει να είναι Γερμανία αν γινόταν Ευρώπη· ο αετός της δεν έγινε φοίνικας έτοιμος να αναστηθεί από τις στάχτες του.

Μήπως όμως είναι πια αργά; Άραγε τα κοινά δεινά μέσα από τις ρώσικες και αμερικανικές σφαγές, οι πυρκαγιές και τα ερείπια δεν θα θολώσουν την διάκριση ανάμεσα σε κατακτητές και κατακτημένους, νικητές και ηττημένους, υπερασπιστές και προστατευόμενους;...Είναι καιρός οι Γερμανοί όχι μόνο να διακηρύξουν, αλλά και να πραγματοποιήσουν τον ευρωπαϊκό σοσιαλισμό πάνω στα ερείπια της Ευρώπης. Γιατί, μέσα σε αυτά τα ερείπια, υπάρχουν ακόμα οι ψυχές μας να υπερασπιστούμε»

Καημένη Ευρώπη, άρθρο Απριλίου 1944


«Δεν είμαι ένας συνηθισμένος πατριώτης, ένας στενόμυαλος εθνικιστής. Δεν είμαι απλώς Γάλλος· είμαι Ευρωπαίος

Εξέτασα μία προς μία όλες τις πιθανές λύσεις, καταλήγοντας τελικά στην ιδέα της Ευρώπης. Θεωρούσα ανέκαθεν τη γαλλογερμανική εχθρότητα ως ένα από τα κύρια εμπόδια για την Ενωμένη Ευρώπη.

Πάντα μιλούσα ελεύθερα —και σκληρά— στους Γερμανούς. Τους εξήγησα ότι δεν κατανοούσαν τίποτα από την ευρωπαϊκή σοσιαλιστική επανάσταση, η οποία θα μπορούσε να είχε δικαιολογήσει και μεταμορφώσει τις επιθετικές και κατακτητικές τους πράξεις. Ήθελα ο γαλλικός λαός, υπό το καθεστώς της κατοχής, τις πιέσεις και τις επιταγές του πολέμου, να επιβεβαιώσει τη ζωτικότητα και την ταυτότητά του μέσα από μια άμεση σοσιαλιστική επανάσταση.

Για μένα, ο φασισμός ήταν σοσιαλισμός — η μόνη ευκαιρία για έναν μεταρρυθμιστικό σοσιαλισμό. (…) Ήθελα η συνεργασία να αποτελεί μορφή αντίστασης — αλλά μιας κοινωνικής αντίστασης»

Journal 1945


Σάββατο 11 Ιουλίου 2026

Καημένη Ευρώπη - Pierre Drieu La Rochelle





 



Καημένη Ευρώπη, παρασύρεσαι στους τέσσερις ανέμους της καταστροφής σου.

Ασιατικός άνεμος, σλαβικός άνεμος, εβραϊκός άνεμος, αμερικανικός άνεμος.

Και δεν το ξέρεις. Θα πεθάνεις πρωτού το καταλάβεις.

Επειδή δεν έχεις αυτογνωσία ή έχεις χάσει αυτή την επίγνωση ή δεν έχεις ακόμη ανακτήσει αυτή την επίγνωση. Κάποτε είχες συνείδηση. Άλλα πλέον έχεις χάσει όλα τα μέσα για να την ασκήσεις.

Χριστιανική συνείδηση: συνείδηση μέσω του Παπισμού, της Εκκλησίας, των Μεγάλων Ταγμάτων.

Συνείδηση μέσω της Φραγκικής επέκτασης, μέσω της Γερμανικής επέκτασης, μέσω της φεουδαρχίας, μέσω της Αυτοκρατορίας.

Συνείδηση μέσω της γαλλικής τέχνης, της ιταλικής τέχνης, ξανά της γαλλικής τέχνης, της γερμανικής τέχνης, της αγγλικής τέχνης. Συνείδηση μέσω της Αναγέννησης, της Μεταρρύθμισης, της Επανάστασης.

Συνείδηση μέσω της Φιλοσοφίας και της Επιστήμης. 

Συνείδηση μέσω της Μοναρχίας, της Αριστοκρατίας, της Αστικής Τάξης, του Προλεταριάτου.

Συνείδηση μέσω του Σοσιαλισμού.

Συνείδηση μέσα από τα βάσανα του 1914-1918, συνείδηση μέσα από τη Γενεύη. 

Συνείδηση μέσα από τον φασισμό και τον αντιφασισμό, τον κομμουνισμό και τον αντικομμουνισμό.

Δεν έχεις ακόμη αποκτήσει τη νέα σου συνείδηση ​​μέσω της κοινότητας των εθνών, μέσω της ομοσπονδίας των δυνάμεών σου, μεγάλων και μικρών, που εκλέγουν μια ηγεμονία, μέσω της ενότητας του σοσιαλισμού. Και, αναμφίβολα, θα την αποκτήσεις πολύ αργά.

Ευρώπη, εσύ που δεν είσαι Αυτοκρατορία, δέχεσαι εισβολή από δύο Αυτοκρατορίες. Την Ρωσική και της Αμερικανική.

Αυτές οι δύο αυτοκρατορίες θέλουν την πτώση σου και εσύ δεν το ξέρεις.

Αντιθέτως, συνεισφέρεις στο έργο αυτών των Αυτοκρατοριών μέσα από τις ασύνδετες δυνάμεις σου.

Πολλοί Ευρωπαίοι είναι υποστηρικτές της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και πολλοί είναι υποστηρικτές της Αμερικανικής Αυτοκρατορίας. Επιθυμούν ένθερμα την ανάπτυξη ρωσικών και αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη. Χαίρονται όταν ασιατικές και σλαβικές ορδές εισέρχονται, Ευρώπη, στις ανατολικές επαρχίες σου της Ρουμανίας και της Πολωνίας, όταν αμερικανικοί στόλοι βομβαρδίζουν την πατρίδα των πατρίδων σου, την Ιταλία, όπου, ως εκ θαύματος, έχει διατηρήσει, για αιώνες παρακμής, στην σχεδόν πλήρη φυσική της ακεραιότητα, μια από τις πιο πολύτιμες αρχαίες εικόνες σου.

Ήδη, από το 1941, ένα από τα νησιά σου, η Ισλανδία, έχει καταπατηθεί από τους Αμερικανούς, και δεν έχεις δώσει καμία σημασία.

Η Βρετανική Αυτοκρατορία ήταν μια ευρωπαϊκή παρουσία στον κόσμο (μια αντιστάθμιση για την αντιληπτή απομόνωση και σπατάλη της Αγγλίας εκτός Ευρώπης). Ωστόσο, αυτή η Αυτοκρατορία είναι πλέον ταπεινωτικά υποδεέστερη της Αμερικανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.

Η Αμερική, έχει χάσει σχεδόν όλα όσα, σε κάποιο βαθμό, στο όνομα της Ευρώπης, θεωρούμε πολύτιμα. Είναι μια ευρωπαϊκή απώλεια και ταπείνωση ότι τα αγγλικά νησιά στα ανοικτά των αμερικανικών ακτών καταλαμβάνονται από αμερικανικές φρουρές· είναι επίσης μια απώλεια ότι ο Καναδάς υποτάσσεται στην Αμερική.

Αποτελεί ακόμη και απειλή για την ευρωπαϊκή επιρροή στον κόσμο το γεγονός ότι οι νοτιοαμερικανικές δημοκρατίες, τόσο στενά συνδεδεμένες με την Ευρώπη, λυγίζουν, η μία μετά την άλλη, υπό τον αμερικανικό ζυγό, και ότι η Υπηρεσία Πληροφοριών υποβιβάζεται σε αδύναμες και κρυφές δολοπλοκίες ενάντια στην υπερβολή των Γιάνκηδων.

Η ίδια κατάσταση επικρατεί στον Ειρηνικό και την Ασία, όπου ό,τι η Αγγλία δεν έχει παραχωρήσει στους Ιάπωνες ή τους Κινέζους, το εγκαταλείπει στις επιθετικές επιχειρήσεις των Αμερικανών.

Και τώρα η ίδια η Αφρική, η Εγγύς και Μέση Ανατολή, η Βρετανική Αυτοκρατορία πρέπει να μοιραστεί ανάμεσα στους Ρώσους και τους Αμερικάνους.

Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί για τη Γαλλική Αυτοκρατορία, την Πορτογαλική Αυτοκρατορία, την Ισπανική Αυτοκρατορία και την Ολλανδική Αυτοκρατορία.

Και οι Άγγλοι, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο Ευρωπαίο, λειτουργούν ως πρόδρομοι των Αμερικανών και των Ρώσων στην Ευρώπη. Τα Βρετανικά Νησιά, ανέγγιχτα από την εποχή του Γουλιέλμου του Κατακτητή, καταπατούνται από εκατομμύρια αδαείς και περιφρονητικούς Αμερικανούς. Η Αγγλία καταλαμβάνεται από μη Ευρωπαίους πριν από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Όλες οι ευρωπαϊκές διαφωνίες είναι άστοχες και φρικτές, αλλά η διαφωνία που είναι το απόλυτο έγκλημα στην ουσία της και στις συνέπειές της είναι η αγγλο-γερμανική διαφωνία. Αυτή η υπέρτατη σύγκρουση μεταξύ των δύο σκανδιναβικών αδελφών διαλύει την Ευρώπη και την καταστρέφει. Αυτός είναι ο απόλυτος θρίαμβος των Εβραίων, των Ρώσων και των Αμερικανών.

Αν η Αγγλία είναι τρομερά ένοχη απέναντι στην Ευρώπη, το ίδιο ισχύει και για τη Γερμανία. Αν η Αγγλία, παραδίδοντας την Αυτοκρατορία της, παραδίδει τα αγαθά, την περιουσία και το κύρος της Ευρώπης στον έξω κόσμο, αν η Αγγλία συμβάλει στη διπλή εισβολή της Αμερικής και τη Ρωσίας, η Γερμανία, αποτυγχάνοντας να υπερβεί τον εθνικισμό και τον ιμπεριαλισμό της, αποτυγχάνοντας να μετατρέψει την ιδιαίτερη επανάστασή της σε μια παγκόσμια επανάσταση, αποτυγχάνοντας να εξαλείψει όλα τα οπισθοδρομικά στοιχεία που εξακολουθεί να φέρει μέσα της, προκειμένου να καεί, ως καθαρή σοσιαλιστική δύναμη, στο βωμό της ευρωπαϊκής πατρίδας, εμποδίζει τις ευρωπαϊκές κοινότητες να συνενωθούν γύρω της.

Το 1940, η Γερμανία δεν καταλάβαινε το καθήκον της, είχε μόνο μια αμυδρή προαίσθηση γι' αυτό· πρόφερε τη λέξη Ευρώπη χωρίς να προσθέσει τίποτα περισσότερο σε αυτήν παρά ένα αόριστο ενστικτώδες τρόμο.

Ο Χίτλερ, απορροφημένος από την ακριβή αντίληψή του για τη ρωσική απειλή, ενεργούσε πάντα με σύνεση, σε απάντηση σε αυτήν την απειλή. Αλλά δεν κατάλαβε ότι οι ενέργειές του εκτός Ρωσίας μπορούσαν να γίνουν αντιληπτές μόνο από τους ενδιαφερόμενους σε σχέση με αυτόν τον παραβλεπόμενο κίνδυνο, ο οποίος είχε προκύψει σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Πίστευε ότι οι «κατοχές» ήταν απλώς βήματα προς κάτι άλλο, προς την επανάληψη της προέλασης προς τα ανατολικά, δευτερεύοντες και συμπτωματικοί περισπασμοί σε σύγκριση με αυτή την ουσιαστική κίνηση. Αλλά δεν γίνονταν καθόλου αντιληπτοί ως τέτοιοι από τους υπόλοιπους, οι οποίοι έβλεπαν μόνο το πρόσχημα για κατακτήσεις βάσεων.

Αλλά δεν μπορούμε να μετατρέψουμε μια σειρά από κατεχόμενα εδάφη που θεωρούν τους εαυτούς τους ως εικονικά στοιχεία μιας ιμπεριαλιστικής συσσώρευσης σε ζωντανά μέρη μιας διακήρυξης, εθελοντικά προσανατολισμένης προς την εκλεκτική ηγεμονία, αν δεν διαδώσουμε παντού μια κοινή πνοή, ένα κοινό κίνημα, που θα κάνει τους σαστισμένους κατοίκους αυτών των εδαφών να κοινωνήσουν σε μια κοινή δράση και μια κοινή ελπίδα.

Δεν μπορούμε να ζητάμε από λαούς που, όντας κατεχόμενοι, να παρέχουν εργάτες και στρατιώτες για έναν εξωτερικό πόλεμο, χωρίς ταυτόχρονα να προτείνουμε ένα εσωτερικό καθήκον σε αυτούς τους λαούς. Ένα καθήκον που, όντας ταυτόχρονα εσωτερικό για κάθε λαό της Ευρώπης, αποδεικνύεται κοινό για όλη την Ευρώπη.

Οι λαοί της Πολωνίας και Βρετάνης, Νορβηγίας και Ελλάδας, δεν μπορούν να παρακινηθούν να υπερασπιστούν το σύνολο των χωρών τους ως Ευρώπη, εκτός αν τους δοθεί κάτι νέο να υπερασπιστούν, κάτι που τώρα αρχίζουν να αναλαμβάνουν ως Ευρωπαίοι. Η Ευρώπη δεν μπορεί να ενδιαφέρεται για την ανάσταση της ως ανάμνηση, που αγνοείται από τους περισσότερους. Μπορεί να ενδιαφέρεται μόνο για ένα νέο έργο, ένα έργο που της επιτρέπει να βιώσει την ύπαρξή της καθώς ξεκινά από την αρχή.

Μπορεί να κατανοήσει τον εξωτερικό πόλεμο μόνο στο πλαίσιο του έργου ενός εσωτερικού πολέμου· μπορεί να κατανοήσει τον πόλεμο ενάντια στον κομμουνισμό μόνο στο πλαίσιο της πραγματοποίησης του σοσιαλιστικού πολέμου.

Η Γερμανία μπορούσε να ενδιαφέρει τους ευρωπαϊκούς λαούς μόνο για την παρουσία της, να τους επιτρέψει να δουν από μια οπτική γωνία διαφορετική από αυτήν της κατοχής, καθιστώντας αυτή την παρουσία επαναστατική. Οι Γερμανοί δεν ενδιαφέρουν κανέναν ως Γερμανοί, ούτε οι Άγγλοι, οι Αμερικανοί ή οι Ρώσοι. Αυτό που έχει σημασία είναι τι φέρνει ο καθένας από αυτούς. Κάποιοι φέρνουν τον κομμουνισμό, άλλοι την καπιταλιστική δημοκρατία. Οι Γερμανοί αναμενόταν να φέρουν τον σοσιαλισμό.

Κάθε γερμανική κατοχή επρόκειτο να γίνει μια εθνική επανάσταση· κάθε εθνική επανάσταση θα αποτελούσε παλμό της ευρωπαϊκής επανάστασης.

Στην αρχή, ο λαός απογοητεύτηκε από τις γερμανικές κατοχές επειδή ήταν ακριβώς αυτό: κατοχές· περίμεναν περισσότερα, προς το καλύτερο ή το χειρότερο· περίμεναν να συγκλονιστούν βαθιά. Υπήρχε μια γοητεία στον τρόμο που, το 1940, προηγήθηκε της άφιξης των γερμανικών στρατών: οι άνθρωποι πίστευαν ότι αυτοί ήταν επαναστατικοί στρατοί, πιο σκληροί, αλλά και καινοτόμοι.

Αλλά αυτό δεν ίσχυε καθόλου. Αυτοί ήταν απλώς στρατοί του παρελθόντος, και, στην αρχή, πιο ήπιοι από τους στρατούς του παρελθόντος. Μας καθησύχασαν, αλλά μετά αρχίσαμε να σχηματίζουμε ένα παράπονο, το οποίο σταδιακά γινόταν τεράστιο. Θα προτιμούσαμε να είχαμε ταραχθεί περισσότερο στην αρχή, να ήμασταν ήδη πιο ταραγμένοι.

Υπήρχε μόνο στρατιωτική κατοχή, αλλά μια κατοχή που, φυσικά, μπορούσε να αντιδράσει στις εγγενείς δυσκολίες μόνο με στρατιωτικά και αστυνομικά μέσα. 

Δεν βιώσαμε τον Εθνικοσοσιαλισμό. Γνωρίζαμε μόνο τον στρατό και την αστυνομία. Δεν βιώσαμε την ουσία της χιτλερικής Γερμανίας, αλλά μόνο τα εξωτερικά της όργανα.

Η Γερμανία ήθελε να σεβαστεί την παλιά σύμβαση των αυτονομιών, των εθνικών κυριαρχιών. Έτσι, έπρεπε να χρησιμοποιήσει εναντίον της τα εξίσου συμβατικά μέσα που χρησιμοποιούνταν προηγουμένως για να εισβάλουν σε αυτές τις αυτονομίες και να τις παρακάμψουν: μέσα διπλωματικής, χρηματοπιστωτικής, οικονομικής, στρατιωτικής, αστυνομικής πίεσης.

Αυτό που χρειαζόταν ήταν νεότερα, πιο σεβαστά, πιο δυναμικά μέσα επαναστατικής κατάκτησης.

Να ζητήσουμε στενές, άμεσες συμμαχίες μεταξύ της ιδιοφυΐας του γερμανικού λαού και της ιδιοφυΐας άλλων λαών, μεταξύ των επαναστατικών δυνάμεων της Γερμανίας και αλλού. Να βασίσουμε τη στρατιωτική ηγεμονία στην ομοσπονδία των επαναστάσεων.

Αυτό θα προσπαθήσουν να κάνουν οι Αγγλοαμερικανοί, μάταια· αυτό σίγουρα θα κάνουν οι Ρώσοι.

Οι Αμερικανοί έχουν αληθινούς συμμάχους: τους δημοκράτες· οι Ρώσοι, τους κομμουνιστές· οι Γερμανοί δεν έχουν αναγνωρίσει τους φυσικούς τους συμμάχους, τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές.

Αλλά αυτοί, λίγοι σε αριθμό στην αρχή, μπόρεσαν να αναπτύξουν τη δύναμή τους μόνο σε μια ατμόσφαιρα γενικής αναταραχής και ένθερμων συγκλίσεων.

Η Γερμανία φοβόταν. Φοβόταν για τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα του στρατού της, από τον κίνδυνο μετατροπής σε επαναστατικό στρατό, αλλά οι μόνοι στρατοί που σημείωσαν ποτέ πρόοδο στον κόσμο ήταν οι ένοπλες επαναστάσεις.

Η Γερμανία φοβόταν μήπως πάψει να είναι Γερμανία αν γινόταν Ευρώπη· ο αετός της δεν έγινε φοίνικας έτοιμος να αναστηθεί από τις στάχτες του.

Μήπως όμως είναι πια αργά; Άραγε τα κοινά δεινά μέσα από τις ρώσικες και αμερικανικές σφαγές, οι πυρκαγιές και τα ερείπια δεν θα θολώσουν την διάκριση ανάμεσα σε κατακτητές και κατακτημένους, νικητές και ηττημένους, υπερασπιστές και προστατευόμενους;

Υπάρχουν ακόμα σύνορα στην Ευρώπη για τα σμήνη των αμερικανικών αεροπλάνων, για τις ασιατικές ορδές; Ορθώνονται ακόμη τελωνειακά φράγματα ανάμεσα στις μάζες που έχουν περιέλθει στην εξαθλίωση; Μπορεί να κυματίσει άλλη σημαία εκτός από την κόκκινη σημαία στην επιφάνεια μιας ηπείρου που έχει τελικά περάσει ολοκληρωτικά στον σοσιαλισμό, είτε με την συναίνεση είτε με την βία; Ποιος θα μπορέσει ποτέ να σηκώσει την Ευρώπη από τα ερείπιά της, αν όχι ο σοσιαλισμός; Σίγουρα δεν θα είναι οι τράπεζες ή τα τραστ.

Είναι καιρός οι Γερμανοί όχι μόνο να διακηρύξουν, αλλά και να πραγματοποιήσουν τον ευρωπαϊκό σοσιαλισμό πάνω στα ερείπια της Ευρώπης. Γιατί, μέσα σε αυτά τα ερείπια, υπάρχουν ακόμα οι ψυχές μας να υπερασπιστούμε.

Η χειρότερη στιγμή είναι η καλύτερη.

Είναι εν μέσω πολέμου που επιτυγχάνονται αποφασιστικοί κοινωνικοί μετασχηματισμοί. Είναι εν μέσω πολέμου που η Πουριτανική Αγγλία, η Λουθηρανική Γερμανία, η Ιακωβινική Γαλλία και η Λενινιστική Ρωσία έκαναν αποφασιστικά βήματα στην εσωτερική πάλη. Είναι εν μέσω πολέμου, όταν οι Ρώσοι προελαύνουν, που πρέπει να γίνουν αποφασιστικές ευρωπαϊκές και σοσιαλιστικές χειρονομίες.


Άρθρο που δημοσιεύτηκε στη Révolution nationale n° 131, στις 15 Απριλίου 1944.