Η «Ροζάβα» και το βρώμικο παιχνίδι των Κούρδων της Συρίας

 

Οι «Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις» δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μία τεράστια απάτη. Ένα τεχνητό σύνολο ανόμοιων ένοπλων ομάδων, υπό την αιγίδα κουρδικών πολιτοφυλακών που συνδέονται με το PKK, το οποίο δημιουργήθηκε από την συλλογική Δύση για να εμποδίσει την Συρία του Μπασάρ Αλ - Ασάντ και τον «Άξονα της Αντίστασης» να ανακτήσουν τον έλεγχο των συριακών πετρελαιοπηγών που βρίσκονται ανατολικά του Ευφράτη.

Οι «Κούρδοι μαχητές» και οι συμμάχοι τους δεν ενεπλάκησαν σε καμία σοβαρή μάχη, απλώς προχωρούσαν μέσα από τα ερείπια που άφηναν οι δυτικοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί, οι οποίοι ισοπέδωναν κάθε πόλη στο διάβα τους. 

Για μία δεκαετία αυτές οι πολιτοφυλακές βοηθούσαν τις Ηνωμένες Πολιτείες να στερήσουν από την Συρία το πετρέλαιο της, συμβάλλοντας στον οικονομικό στραγγαλισμό του συριακού κράτους. Αυτός ο στραγγαλισμός είχε ως συνέπεια την κατάρρευση του Άσαντ και την νίκη των τρομοκρατικών τζιχαντιστικών ομάδων της HTS που συνδέονταν με την Άλ Κάιντα. 

Οι SDF (Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις) έφτασαν στο σημείο να επιτεθούν στις θέσεις του Συριακού Αραβικού Στρατού και των συμμάχων του στα δυτικά του Ευφράτη, εν μέσω μίας παράλληλης επίθεσης των τρομοκρατών του HTS στα τέλη του 2024. Αυτό έγινε κατόπιν αίτηματος των ΗΠΑ οι οποίες τώρα τους παραδίνουν στους τρομοκράτες του Τζολάνι. 

Η επαιτεία για μία συμμαχία με την σιωνιστική οντότητα, στην οποία προέβησαν οι στρατιωτικοί διοικητές της SDF τις τελευταίες βδομάδες, τελικά απέτυχε στο να αποτρέψει την κατάρρευση της «Ροζάβα» η οποία έπεσε τόσο γρήγορα όσο ένας πύργος από τραπουλόχαρτα. 

Όπως στρώνεις, έτσι κοιμάσαι. 

Οι κουρδικές πολιτοφυλακές του SDF ευθυνόνται για την ίδια τους την πτώση. Για μία δεκαετία υπονόμευαν το κράτος που τους προστάτευε. Το SDF επέλεξε να εναποθέσει όλες του τις ελπίδες και την εμπιστοσύνη στο Ισραήλ και τις ΗΠΑ, παρακρατώντας το πετρέλαιο και το νέρο της Συρίας. Το καθεστώς Άσαντ το οποίο με λύσσα πολέμησαν ήταν το μόνο κράτος που τους προστάτευσε από την Τουρκία. Το κράτος των Μπααθιστών. 

Είναι ακόμη αλήθεια ότι πολλοί από αυτούς δεν είναι καν Κούρδοι της Συρίας αλλά ξένοι μαχητές ακριβώς όπως οι τζιχαντιστές του Τζολάνι. 

Η Συντηρητική Επανάσταση του Ιράν: Τα παραδείγματα των Djalal Al - Ahmad, Ali Shariati και Ahmad Fardid

 

Ποιές ήταν οι πνευματικές πηγές που ενέπνευσαν την επανάσταση του Χομεϊνί στο Ιράν το 1979; Ενώ το Ισλάμ ήταν η κινητήρια δύναμη, άλλα ρεύματα και ιδέες έπαιξαν επίσης καθοριστικό ρόλο. Θα αναλύσουμε μια συγκεκριμένη πτυχή αυτών των επιρροών: τους δεσμούς μεταξύ της Γερμανικής Συντηρητικής Επανάστασης και των διανοουμένων που ενέπνευσαν την ιρανική επανάσταση.

Μια ιρανική συντηρητική επανάσταση;

Υπάρχουν κοινά στοιχεία που συνδέουν το γερμανικό πολιτιστικό πλαίσιο της δεκαετίας του 1920 με εκείνο του Ιράν στις δεκαετίες του 1960 και του 1970. Πρόκειται για ένα θέμα που σπάνια διερευνάται, ωστόσο η εις βάθος εξέτασή του είναι απαραίτητη για την καλύτερη κατανόηση της ιρανικής ιστορίας και της γέννησης της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το σημείο που θέλουμε να θίξουμε εδώ αφορά τους διανοούμενους που ενέπνευσαν την επανάσταση του Χομεϊνί το 1979 και οι οποίοι επηρεάστηκαν εν μέρει από στοχαστές που συνδέονταν με τη «Γερμανική Συντηρητική Επανάσταση», έναν όρο που επινόησε ο Armin Mohler στο διάσημο δοκίμιό που έγραψε το 1950, «Η Συντηρητική Επανάσταση στη Γερμανία 1918-1931». Ο Djalal Al - Ahmad είχε διαβάσει (και μεταφράσει υπό εξαιρετικές συνθήκες) το «Πέρασμα στο Δάσος» του Ερνστ Γιούνγκερ, ενώ Ahmad Fardid και ο Ali Shariati επηρεάστηκαν βαθιά από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ. Και οι τρεις είχαν διαβάσει τον Όσβαλντ Σπένγκλερ, και ο Shariati τον παρέθετε τακτικά στα γραπτά του.

Ομολογουμένως, οι Δυτικοί συγγραφείς αναφοράς για τον Djalal Al Ahmad και τον Ali Shariati ήταν οι Καρλ Μαρξ, Αλμπέρ Καμύ και Φραντς Φανόν - συγγραφείς που δεν μοιράζονται τίποτα με τους Ερνστ Γιούνγκερ, Μόλερ βαν ντεν Μπρουκ, Όσβαλντ Σπένγκλερ και Ερνστ Καντάροβιτς. Γι' αυτό θα ήταν υπερβολικό να ισχυριστούμε ότι υπάρχει άμεση και απαραίτητη σύνδεση μεταξύ της Γερμανικής Συντηρητικής Επανάστασης και της Ιρανικής Επανάστασης. Παρ' όλα αυτά, αυτά τα δύο σημαντικά γεγονότα της ιστορίας του 20ού αιώνα έχουν κοινά σημεία. Οι αντίστοιχοι στοχαστές αντιμετώπισαν, συνολικά, αρκετά παρόμοια προβλήματα, αν και σε πολύ διαφορετικά πλαίσια. Μπορούμε να εντοπίσουμε τέσσερα κοινά θέματα. Πρώτον, η έμφαση που δίνεται στην παράδοση, στις κοινοτικές και υπερβατικές της διαστάσεις: η έννοια του «Κρυφού Ράιχ» του Στέφαν Τζορτζ, ένας όρος που επινοήθηκε από μια από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες στη Γερμανία των αρχών του 20ού αιώνα, η οποία επηρέασε βαθιά σημαντικές προσωπικότητες στον γερμανικό πολιτισμό κατά τη δεκαετία του 1920, αντηχούσε στη σιιτική έννοια του «Κρυφού Ιμάμη» και αμφότερες ήταν εξαιρετικά κινητοποιητικές λόγω της υποβλητικής τους δύναμης. Δεύτερον, ο επαναστατικός σοσιαλισμός ως μέσο πάλης ενάντια στον καπιταλισμό, απαραίτητος για την εγγύηση της ανεξαρτησίας του έθνους και του λαού του. Τρίτον, η αντιαποικιοκρατία, ένα απαραίτητο βήμα προς την εθνική απελευθέρωση, και τέλος, η κριτική της Δύσης, που νοείται ως ένας υλιστικός πολιτισμός, μια πηγή ηθικής και πνευματικής διαφθοράς. Αυτά τα τέσσερα σημεία είναι αλληλένδετα και αλληλοεξαρτώμενα.

Δηλώσαμε νωρίτερα ότι τα ιστορικά πλαίσια στα οποία αναπτύχθηκαν οι πνευματικές και μαχητικές αναταραχές της Γερμανίας και του Ιράν ήταν παρόμοια. Η Γερμανία είχε μόλις χάσει τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τμήματα της επικράτειάς της βρίσκονταν υπό ξένη κατοχή. Η γενική αίσθηση ήταν ότι η χώρα κυριαρχούνταν οικονομικά από ξένες δυνάμεις, ήταν ταπεινωμένη και στερούνταν της κυριαρχίας της. Ομοίως, το Ιράν, το οποίο ήταν αγγλο-ρωσικό προτεκτοράτο για σχεδόν έναν αιώνα πριν γίνει χώρα προσδεδεμένη στις ΗΠΑ, τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά, με όλα όσα αυτό συνεπαγόταν από άποψη πολιτιστικής επιρροής στον γηγενή πληθυσμό του. Αυτές οι ομοιότητες δεν πρέπει, ωστόσο, να μας κάνουν να ξεχνάμε τις διαφορές στην επαναστατική στρατηγική που έπρεπε να χρησιμοποιηθεί για την καταπολέμηση της κατεστημένης εξουσίας και των ξένων επιρροών. Ενώ στη Γερμανία τονίστηκαν τα αντιφιλελεύθερα, αντικοινοβουλευτικά και πατριωτικά στοιχεία, στην περίπτωση του Ιράν ήταν αναμφισβήτητα το θρησκευτικό στοιχείο που κατείχε το κεντρικό ρόλο, αν και πάντα ως απαραίτητο συμπλήρωμα του αντικαπιταλισμού. Τα σημεία σύγκλισης μεταξύ, αφενός, των αναλύσεων των πρωταγωνιστών της Γερμανικής Συντηρητικής Επανάστασης και, αφετέρου, της περσικής παράδοσης και του Ισλάμ, οδήγησαν σε ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα μεταξύ ορισμένων Ιρανών διανοουμένων που είχαν αντιταχθεί στον Σάχη και οι οποίοι κατάφεραν να δομήσουν μια συνεκτική σκέψη γύρω από τους δεσμούς μεταξύ Ισλάμ, επαναστατικού σοσιαλισμού, αντιαποικιοκρατίας και νεωτερικότητας.

Μπορούμε επομένως, στην περίπτωση του Ιράν, να μιλήσουμε για μια επιτυχημένη Γερμανική Συντηρητική Επανάσταση; Για μια «Ιρανική Συντηρητική Επανάσταση»; Το ερώτημα είναι περίπλοκο, γι' αυτό και δεν είναι συνετό να δοθεί μία μόνο απάντηση.

Ενώ είναι σαφές ότι η επανάσταση του 1979 παρήγαγε ένα θεοκρατικό καθεστώς, θα ήταν εξίσου λάθος να ισχυριστούμε ότι δεν διέθετε επαναστατικά, ή ακόμα και σοσιαλιστικά, στοιχεία. Από την αρχή της ιστορίας της, το Ισλάμ και η επανάσταση ήταν σε μεγάλο βαθμό συμβατά, συμπεριλαμβανομένων και των οικονομικών όρων. Οι αρχιτέκτονες της επανάστασης του Χομεϊνί το γνώριζαν αυτό πολύ καλά και καταλάβαιναν ότι αυτός ήταν ο δρόμος που έπρεπε να ακολουθήσουν για να κερδίσουν τις μάζες και το τμήμα του κλήρου που επιθυμούσε την αποχώρηση του Σάχη. Συντηρητικές, μυστικιστικές και επαναστατικές αντι-ιμπεριαλιστικές πτυχές είναι πράγματι έντονα παρούσες, τόσο στην αισθητική των δεκαετιών του 1980 και του 1990 (αφίσες προπαγάνδας, τοιχογραφίες, γλυπτά, ταινίες) όσο και στις ομιλίες των νέων Ιρανών ηγετών.

Υπήρξε πράγματι, κατά μία έννοια, μια «Ιρανική Συντηρητική Επανάσταση» που έθεσε τη θρησκευτική διάσταση στο επίκεντρο της κοινωνίας, αλλά δεν είναι δυνατόν να ισχυριστεί κανείς ότι εμπνεύστηκε άμεσα από τη Γερμανική Συντηρητική Επανάσταση. Αν και οι συνδέσεις είναι αναμφισβήτητες, η μία δεν είναι συνέπεια της άλλης. Για παράδειγμα, ενώ ήταν επαναστατική, η νέα ιρανική θεοκρατία δεν ήταν ιδιαίτερα σοσιαλιστική, ακόμη και αν υπήρχαν ορισμένα στοιχεία, όπως ο αντιφιλελευθερισμός, ο κρατικός παρεμβατισμός, η απαγόρευση της τοκογλυφίας και η εθνικοποίηση ξένων εταιρειών, ιδίως εκείνων της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Ένα άλλο σημείο απόκλισης αφορά το ζήτημα της τεχνολογίας. Με εξαίρεση τον Μάρτιν Χάιντεγκερ, οι περισσότεροι στοχαστές της Γερμανικής Συντηρητικής Επανάστασης πίστευαν ότι η τεχνολογία μπορούσε να κυριαρχηθεί και να υποταχθεί στη γερμανική θέληση για εξουσία. Οι Ιρανοί στοχαστές, αντίθετα, πίστευαν ότι το πεπρωμένο της τεχνολογίας είναι να υποδουλώσει την ανθρωπότητα και ότι μόνο επιστρέφοντας στις πιο ζωογόνες πηγές της θρησκείας μπορεί να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά. Ένα τελευταίο σημείο, και όχι λιγότερο σημαντικό, αφορά το ίδιο το ιρανικό καθεστώς. Ενσαρκώνει τις ιδέες των στοχαστών που τo ενέπνευσαν; Είναι απολύτως πιθανό να το αμφισβητήσουμε αυτό. Ο πόλεμος με το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν, που εκείνη την εποχή υποστηρίχθηκε από τις ΗΠΑ, σίγουρα συνέβαλε στη διαμόρφωση του καθεστώτος σε μια πιο άκαμπτη, πολιτική και καταπιεστική εκδοχή από αυτήν που οραματίστηκαν ο Ali Shariati και ο Djalal Al - Ahmad. Καθώς το Ιράν είναι μια από τις παλαιότερες χώρες στον κόσμο και, ως εκ τούτου, και από τις πιο σύνθετες, είναι δύσκολο να δοθούν απλές απαντήσεις. Όπως αναφέραμε παραπάνω, ο στόχος δεν είναι να μιλήσουμε για το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς, αλλά μάλλον για τους δεσμούς μεταξύ της Γερμανικής Συντηρητικής Επανάστασης και των κύριων διανοουμένων που ενέπνευσαν τους Χομεϊνιστές επαναστάτες.

Συμπερασματικά, μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι τα δύο συμφραζόμενα, το γερμανικό και το ιρανικό, σίγουρα παρουσίαζαν ομοιότητες που εξηγούν το ενδιαφέρον που έδειχναν πολλοί επαναστάτες Ιρανοί στοχαστές για τους πρωταγωνιστές της Γερμανικής Πολιτιστικής Επανάστασης, αλλά το ένα δεν ήταν η μοναδική πηγή έμπνευσης για το άλλο. Ο παραλληλισμός μεταξύ των δύο γεγονότων έχει νόημα και είναι συνεκτικός μόνο εάν διατηρηθούν λογικές αναλογίες. Μπορούμε στη συνέχεια να συνοψίσουμε αυτές τις διαφορές ως εξής: η Γερμανική Συντηρητική Επανάσταση στόχευε να είναι εθνικοεπαναστατική, ενώ η Ιρανική Συντηρητική Επανάσταση ήταν ισλαμοεπαναστατική. Η πρώτη, παρά την κριτική που άσκησε κατά του φιλελευθερισμού, του κοινοβουλευτικού συστήματος και της επιθυμίας της να δημιουργήσει ελίτ, παρέμεινε βαθιά ριζωμένη σε μια μοντερνιστική δυναμική. Η δεύτερη σχεδίαζε να εισαγάγει περισσότερα αντιμοντέρνα στοιχεία πνευματικής φύσης, στοχεύοντας στην επιστροφή της θρησκείας στη δημόσια σφαίρα.

Ποιοι ήταν, λοιπόν, οι στοχαστές που ενέπνευσαν την επανάσταση του Χομεϊνί; Έχουμε επιλέξει τρεις, πιθανώς τους πιο αντιπροσωπευτικούς.

Djâlal Al- Ahmad: H «Δυτικοποίηση» ως ασθένεια

Η ζωή του Djalal Al - Ahmad αντικατόπτριζε τα γραπτά του: άφθονη, πλούσια, ριζοσπαστική και θρασεία. Το έργο του είναι μια τεράστια αναζήτηση: να βρει τις αιτίες του ανθρώπινου πόνου και να σφυρηλατήσει τρόπους για την εξάλειψή του. Για αυτόν τον Ιρανό στοχαστή, ο πόνος έχει ένα όνομα: Ghazarbzadegui , ένας νεολογισμός που μπορεί να μεταφραστεί ως «Δυτικισμός», ο οποίος αντιλαμβάνεται τη δυτικοποίηση των αυτόχθονων λαών ως ασθένεια, μια μόλυνση από την οποία πρέπει να θεραπευτεί κανείς.

Το πρόβλημα, για τον A l- Αhmed, δεν είναι τόσο η ίδια η Δύση όσο η μίμηση. Αυτή η κατάσταση πραγμάτων, σύμφωνα με τον Ιρανό στοχαστή, μπορεί να εξηγηθεί από διάφορους παράγοντες. Πρώτον, την τεχνολογική ανάπτυξη της Δύσης, η οποία της παρείχε στρατιωτική και οικονομική υπεροχή έναντι άλλων πολιτισμών. Δεύτερον, την έλξη που ένιωθαν πάντα οι Ιρανοί προς τη Δύση. Ως άνυδρη χώρα, το Ιράν πάντα έβλεπε με φθόνο τα εύφορα εδάφη της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.

Ο Djâlal Al-Ahmad αναδεικνύει εδώ ένα από τα επαναλαμβανόμενα θέματα που εξακολουθούν να είναι έντονα παρόντα σήμερα μεταξύ των λαών της Εγγύς Ανατολής: την αμφιλεγόμενη, ακόμη και σχιζοφρενική, σχέση με τη Δύση, που αποτελείται από φόβους, ζήλια, περιφρόνηση και θαυμασμό. Αυτά είναι ισχυρά και αντιφατικά συναισθήματα που ο μεγάλος Ιρανός ποιητής και μυστικιστής Sohrawardi είχε ήδη αγγίξει σε ορισμένα από τα γραπτά του, περιγράφοντας τη Δύση ως «φυλακή» και «πηγάδι», χαρακτηρίζοντάς την έτσι ως τόπο απώλειας και πτώσης, από τον οποίο η διαφυγή είναι δυνατή μόνο μέσω μιας διαδικασίας επιστροφής στην Ανατολή· μεταφυσικά, μιας επιστροφής στις πηγές της Παράδοσης.

Αυτό, κατά μία έννοια, υποστήριζε ο Djalal Al - Ahmed για την «θεραπεία» του εαυτού από τον δυτικισμό. Μια επιστροφή στις θεμελιώδεις αξίες του Ισλάμ (υποστήριζε τον Σουνιτισμό αντί του Σιιτισμού, τον οποίο θεωρούσε ως ένα τέχνασμα που επιβλήθηκε από τη δυναστεία των Σαφαβιδών για να εδραιώσει την εξουσία τους) όχι με αντιδραστικό και οπισθοδρομικό τρόπο, τον οποίο χλεύαζε, αλλά μάλλον με μια πνευματική και ζωτική έννοια, αντικαπιταλιστική, επικριτική απέναντι στην τεχνολογία και την αποξένωση που προκαλεί· έπειτα, ένας αγώνας για τον λαό, αποαποικιοποίηση, εθνικοποίηση, αυτάρκεια. Οι δυτικές δυνάμεις λεηλατούν το Ιράν από τους ενεργειακούς του πόρους και του επιβάλλουν τα καταναλωτικά τους αγαθά, εξ ου και η αλλαγή των τοπικών νοοτροπιών για να τις κάνουν παρόμοιες με αυτές της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών: «Σεξ, αποβλάκωση, ψευδαισθήσεις, ανοησίες. Εν τω μεταξύ, το πετρέλαιο εκτοξεύεται!». Αυτό δεν είναι αντάξιο ενός λαού που επιθυμεί να είναι ελεύθερος.

Αναπόφευκτα λοιπόν ανέπτυξε μια κριτική για τη μηχανή και τη νεωτερικότητα, τα κύρια προϊόντα της Δύσης: «Αν είναι αλήθεια ότι η βάναυση άνοδος της μηχανοποίησης σε όλους τους τομείς αποτελεί πάντα πηγή κοινωνικών κρίσεων, για εμάς, που βρισκόμαστε στην αρχή του ταξιδιού, αναγκασμένοι να κάνουμε ένα άλμα διακοσίων ετών, βρισκόμαστε σε μια δύσκολη κατάσταση για την οποία δεν έχουμε ιδέα. Και, περισσότερο από ό,τι σε άλλες χώρες που έχουν υποστεί την ίδια μοίρα, αυτοί οι πυρετοί θα παράγουν επίμονες και ανησυχητικές αυταπάτες». Αλλά πώς να αντιμετωπίσουμε την εισβολή των μηχανών στο Ιράν στις αρχές της δεκαετίας του 1960; Αν οι αξίες της νεωτερικότητας πρέπει να απορριφθούν ως ξένες προς τον ιρανικό λόγο, είναι ωστόσο απαραίτητο, επιμένει ο Al-e Ahmed, να λάβουμε υπόψη την αναγκαιότητα της κυριαρχίας της μηχανής: «Γιατί είναι πράγματι ένα μέσο και όχι ένας σκοπός. Ο σκοπός είναι να απαλλαγούμε από τη φτώχεια και να κάνουμε την υλική και ηθική ευημερία προσβάσιμη σε όλους», αποφεύγοντας έτσι δύο παγίδες.

Πρώτον, υπάρχει η οδός της υποταγής, η οποία οδηγεί τον άνθρωπο στο να γίνει ένας απλός καταναλωτής που εξαρτάται από την τεχνολογία, και πιο συγκεκριμένα, από τη δυτική τεχνολογία. Έπειτα, υπάρχει η οδός της αντίδρασης, της μοναστικής αποστασιοποίησης, μιας απατηλής επιστροφής στο παρελθόν - μια συμπεριφορά που εμποδίζει κάθε δέσμευση για αλλαγή σε οτιδήποτε. Από τη στιγμή που η μηχανή έχει γίνει κυρίαρχη, πρέπει να κατακτηθεί χωρίς, όπως θα ήθελαν οι καπιταλιστές, να απαρνηθούμε τις θρησκευτικές αξίες, οι οποίες είναι θεμελιώδεις επειδή βοηθούν στην αποτροπή του να γίνει το άτομο ένας απλός αποξενωμένος καταναλωτής. Διότι, «Έτσι κυβερνάται ένας λαός, παραδομένος στην αναπόφευκτη φύση της μηχανής, υπό τη σημαία μιας δυτικοποιημένης ελίτ, και μέσω σεμιναρίων, συνεδρίων, των δεύτερων και τρίτων σχεδίων, με δωρεάν βοήθεια και ασήμαντες επενδύσεις σε μια άναρχη και εξαρτημένη εκβιομηχάνιση». 

Γεννημένος σε μια ευσεβή οικογένεια, αποστασιοποιήθηκε από τη θρησκεία για μερικά χρόνια, εντασσόμενος σε σοσιαλιστικά κινήματα και στη συνέχεια στο εθνικιστικό κίνημα του πρωθυπουργού Μοχάμεντ Μοσαντέκ, ο οποίος ανατράπηκε από τη CIA και την MI6 επειδή τόλμησε να εθνικοποιήσει τη βιομηχανία πετρελαίου το 1951. Ταξίδεψε επίσης εκτενώς, επισκεπτόμενος την Ευρώπη, την ΕΣΣΔ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου προσκλήθηκε στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Όλα αυτά τον οδήγησαν πίσω στη θρησκεία, ή πιο συγκεκριμένα, στην πίστη - μια πίστη που βιώθηκε ως προσωπικό ταξίδι, αλλά που παρόλα αυτά ήταν βαθιά συνδεδεμένη με την πολιτική του δέσμευση προς τους μη προνομιούχους.

Σε αντίθεση με τους περισσότερους στοχαστές της εποχής, επέκρινε τις μοντερνιστικές και κοσμικές μεταρρυθμίσεις στην Αίγυπτο, την Τουρκία και το Ιράκ, θεωρώντας τες ως συμπτώματα δυτικοποίησης. Δημοσίευσε το πιο διάσημο φυλλάδιό του, «Δυτικοποίηση», με δικά του έξοδα το 1962. Απαγορευμένο, κυκλοφόρησε κρυφά. Ο Djalal Al - Ahmed παρέμεινε, μέχρι τον θάνατό του το 1969, υποστηρικτής της πλήρους εθνικοποίησης της ιρανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, της αποαποικιοποίησης των νοοτροπιών και της επιστροφής σε μια πνευματική διάσταση για το άτομο και την κοινότητά του.

Ali Shariati: Αυτο-διαπαιδαγώγηση και επιστροφή στον εαυτό

Ο Ali Shariati (1933-1977) ανέπτυξε ορισμένες από τις θεωρίες του Djalal Al -Ahmed, τον οποίο γνώριζε προσωπικά, και πιο συγκεκριμένα αυτήν της δυτικοποίησης. Ως άριστος μαθητής με αναμφισβήτητο χάρισμα και ασύγκριτες ρητορικές ικανότητες, ο Shariati ασχολήθηκε με την πολιτική από πολύ νωρίς, κάτι που θα οδηγούσε σε ατελείωτα προβλήματα με τις ιρανικές αρχές.

Αυτό δεν τον εμπόδισε να λάβει υποτροφία για σπουδές στη Σορβόννη το 1959. Ως προστατευόμενος του Louis Massignon, γνώρισε τη γαλλική πνευματική και πολιτική σκηνή: τον Jean-Paul Sartre, τους μαχητές του FLN και τον Frantz Fanon, του οποίου το έργο μετέφρασε στα Φαρσί για πρώτη φορά. Αφού απέκτησε το διδακτορικό του στη λογοτεχνία, επέστρεψε στο Ιράν, όπου συνελήφθη κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο το 1964. Έχασε τη δουλειά του αρκετές φορές, τα γραπτά του απαγορεύτηκαν και παρακολουθούνταν, συνελήφθη και βασανιζόταν. Ο Shariati είχε πράγματι γίνει εξαιρετικά διάσημος. Τα κηρύγματά του στο τζαμί προσέλκυαν τεράστια πλήθη. Διανοούμενοι και μουλάδες τον επισκέπτονταν στο σπίτι του. Ανάμεσά τους ήταν ο Ali Khamenei, ο μελλοντικός Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν. Ο Shariati έφυγε από το Ιράν το 1977 για την Αγγλία, όπου δολοφονήθηκε από τη SAVAK, την υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας του Ιράν.

Σε αντίθεση με τους περισσότερους Ιρανούς επαναστάτες στοχαστές, πολλά από τα έργα του Shariati έχουν μεταφραστεί και εκδοθεί στα γαλλικά, συμπεριλαμβανομένων των πρωτοποριακών «Construire l'identité révolutionnaire» (Χτίζοντας την Επαναστατική Ταυτότητα) και «Retour à soi» (Επιστροφή στον Εαυτό). Σε αυτά τα έργα, παρουσιάζει συνοπτικά την πολιτική του σκέψη και το όραμα του για το Ισλάμ με σαφή και άμεση γλώσσα. Η διαρκής ανησυχία του είναι πώς να ενσωματώσει αποτελεσματικά τη θρησκεία, τον σοσιαλισμό και την πολιτική δράση με τρόπο που να προσαρμόζεται στο ιρανικό πλαίσιο.

Παρατηρώντας ότι κάθε επανάσταση περιέχει κερδοσκόπους και υποκριτές που αργά ή γρήγορα διαστρεβλώνουν την πραγματική της φύση, ο Shariati υποστηρίζει μια διαδικασία που αποκαλεί «αυτο-εποικοδόμηση» ή «αυτοκατασκευή», μια διαδικασία που αναγκαστικά συνεπάγεται μια «επιστροφή στον εαυτό». Δεδομένου ότι το Ιράν έχει γίνει, κατά την άποψη του Shariati, μια δυτική αποικία, όλοι πρέπει να αναγνωρίσουν ότι βρίσκονται υπό ξένη κυριαρχία που επιβάλλει τον υλισμό, την εκμετάλλευση, την καπιταλιστική λογική και την πολιτιστική ηγεμονία. Αυτή η επιστροφή στον εαυτό είναι επομένως μια απαραίτητη διαδικασία επαναοικειοποίησης της ταυτότητας, όπου κάθε άτομο πρέπει να ανακτήσει ό,τι του έχει αφαιρέσει το καπιταλιστικό σύστημα. Αυτή η επαναοικειοποίηση πρέπει να είναι τόσο ατομική όσο και συλλογική.

Το Κοράνι και τα παραδείγματα του Μωάμεθ και του Χουσεΐν αποτελούν ανεξάντλητες πηγές έμπνευσης και διδασκαλιών, επιμένει ο Shariati. Μία από τις πιο σημαντικές είναι: «Ο καθένας μας είναι υπεύθυνος και καλλιεργεί τον δικό του σπόρο: «Όποιος καθαρίσει την ψυχή του θα σωθεί» (Σούρα 91, στίχος 9) «Μια τέτοια εξήγηση της ανθρώπινης φύσης μπορεί να υποκινήσει τον στοχαστή, είτε προέρχεται από την αστική τάξη, την αριστοκρατία, είτε από τις εργατικές τάξεις, να σκίσει το ταξικό του ένδυμα και να επαναστατήσει, παρά την τάξη στην οποία ανήκει και μάλιστα να καθοδηγήσει την πορεία της τάξης που αντιτίθεται στη δική του - αυτή των απόρων και των καταπιεσμένων». 

Η επανάσταση είναι η κορύφωση ενός εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα στο όνομα του λαού, αλλά και ενός διανοητικού και πολιτισμικού απελευθερωτικού αγώνα. Αυτός ο αγώνας είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την πίστη στον Θεό: «Πώς θα μπορούσαν [οι άνθρωποι] να συλλάβουν τη λατρεία του Θεού ή τη λατρεία του ιδανικού, εφόσον το σύστημα στο οποίο ζουν οι άνθρωποι είναι ένα σύστημα που κυριαρχείται από συγκρούσεις για το χρήμα, όπου ρίχνονται ορμητικά στην κατανάλωση, κυριαρχούμενο από την αστική τάξη και τον καπιταλισμό, την ιδιωτική ιδιοκτησία και την ταξική εκμετάλλευση;». Αυτό το σύστημα εκμετάλλευσης, συνεχίζει ο Shariati, στηρίζεται στη φιλελεύθερη δημοκρατία και την αντιπροσωπευτική της τάξη, την αστική τάξη. Η οικοδόμηση μιας επαναστατικής ταυτότητας συνίσταται λοιπόν όχι μόνο στην απόκρουση αυτού που μας απειλεί, αλλά και στην οικοδόμηση ενός νέου είδους ανθρώπου, έχοντας επανασυνδεθεί με τις ρίζες του, ενός σοσιαλιστικού ανθρώπου απελευθερωμένου από τα υλιστικά του βάρη: «[…] ο σοσιαλιστής άνθρωπος είναι πρώτα και κύρια ένας θεϊκός άνθρωπος. Είναι μια αγνή και εξυψωμένη ουσία, ένας άνθρωπος που έχει φτάσει στο βαθμό του αλτρουισμού, του οποίου ο ιδεολογικός προσανατολισμός συμμορφώνεται με το συνολικό του όραμα για τη ζωή».

Τελικά, η «αυτοκατασκευή» στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: τη λατρεία, η οποία συνοψίζει ολόκληρη τη θεϊκή διάσταση («Με τη λατρεία εννοούμε τον μόνιμο υπαρξιακό δεσμό μεταξύ ανθρώπου και Θεού, του Θεού που είναι η πηγή της ψυχής, της ομορφιάς, του στόχου που πρέπει να επιτευχθεί, της πίστης και όλων των ανθρώπινων αξιών μας [...]») την εργασία ως εσωτερική και κοινή διάσταση, η οποία επιτρέπει τη μετάβαση στη δράση και, τέλος, τον κοινωνικό αγώνα, νοούμενο ως αγώνα ενάντια στις αδικίες του δυτικού καπιταλιστικού συστήματος προς το συμφέρον του λαού.

Ο Shariati επέκρινε αδιάκοπα τους προοδευτικούς διανοούμενους που είχαν ασπαστεί τις δυτικές ιδεολογίες, τους οποίους κατηγορούσε ως υποκριτές που στην πραγματικότητα περιφρονούσαν τις μάζες, καθώς και τις συντηρητικές θρησκευτικές προσωπικότητες, τις οποίες κατηγορούσε ότι νομιμοποιούσαν την υπάρχουσα δομή εξουσίας και έτσι διαιώνιζαν τις δομές της καπιταλιστικής καταπίεσης. Επέκρινε επίσης τους αντιδραστικούς, τους οποίους θεωρούσε αντεπαναστάτες που ισχυρίζονταν ότι επέστρεφαν σε ένα φανταστικό παρελθόν. Αντίθετα, ο Σαριατί διέθετε τη σπάνια ικανότητα να απευθύνεται σε ένα ευρύ φάσμα κοινού, από τους απόκληρους μέχρι τους εργάτες εργοστασίων, από σοσιαλιστές ακτιβιστές μέχρι τις θρησκευτικές προσωπικότητες, από τους αστούς διανοούμενους μέχρι τους δημόσιους υπαλλήλους που επωφελούνταν από τα υλικά κέρδη του καθεστώτος. Αυτή η σπάνια ιδιότητα τον κατέστησε έναν από τους πιο τρομερούς εχθρούς του καθεστώτος, οδηγώντας τελικά στη δολοφονία του.

Ahmad Fardid: οι «Ισλαμιστές Χαϊντεγκεριανοί»

Ο αναγκαστικός εκσυγχρονισμός του Ιράν, που ξεκίνησε το 1954 με τη «Λευκή Επανάσταση» του Σάχη Ρεζά Παχλαβί, είχε ως άμεσο αποτέλεσμα την καταστροφή των κοινωνικών δομών των παραδοσιακών κοινοτήτων της Αυτοκρατορίας, ωφελώντας κυρίως την αστική τάξη και τους γαιοκτήμονες. Με κακή διαχείριση, ο μοντερνισμός και ο τεχνικισμός αποδείχθηκαν καταστροφικοί για τις παραδοσιακές κοινωνίες, προκαλώντας ξεριζωμό (η αγροτική έξοδος δημιούργησε τεράστιες παραγκουπόλεις στα περίχωρα των μεγάλων πόλεων), αποξένωση, νευρώσεις, κοινωνικές ανισότητες, αστικοποίηση και καταστροφή του περιβάλλοντος.

Δεν προκαλεί επομένως έκπληξη το γεγονός ότι τόσοι πολλοί Ιρανοί στοχαστές εμπνεύστηκαν από τον Μάρτιν Χάιντεγκερ, θεωρώντας τη σκέψη του σχετική με την κατανόηση του ιρανικού πλαισίου της εποχής. Ήταν κυρίως οι μεταφυσικές επιπτώσεις της τεχνολογίας, τις οποίες ο Γερμανός φιλόσοφος ανέλυε και κριτίκαρε ακούραστα, που προσέλκυσαν την προσοχή των «Ισλαμιστών Χαϊντεγκεριανών», γνωστών και ως «Χαϊντεγκεριανών της Τεχεράνης». Σχεδόν άγνωστοι στη Δύση, οι στοχασμοί τους αποδείχθηκαν θεμελιώδεις για τη νομιμοποίηση, συχνά αναδρομικά, και τη διαμόρφωση της ιδεολογίας της νέας θεοκρατίας, σηματοδοτώντας έτσι μια πολιτισμική ρήξη με τις προηγούμενες φιλοδυτικές πολιτικές των ελίτ του Ιράν.

Ο Ahmad Fardid, γεννημένος στη Γιάζντ, την ιερή πόλη του Ζωροαστρισμού, το 1910, θα γινόταν το πιο εξέχον και, κατά μία έννοια, πιο έξυπνο μέλος της στα μέσα ενημέρωσης. Αυτός ο φιλόσοφος, ο οποίος, όπως ο Λούντβιχ Βιτγκενστάιν και ο Ζακ Λακάν, έγραψε ελάχιστα κατά τη διάρκεια της ζωής του, προτιμώντας την προφορική μετάδοση, παραμένει πηγή ίντριγκας. Ακόμα και σήμερα, αποτελεί αντικείμενο θαυμασμού αλλά και σκληρής κριτικής για την καταδίκη της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και για τους δεσμούς του με το καθεστώς των Αγιατολάχ. Ο Μαχαμούντ Σαντρί, ένας από τους πρώην μαθητές του, τονίζει πώς ο Fardid «έζησε τη φιλοσοφία», αλλά και τονίζει την κοντόφθαλμη στάση του απέναντι στην πολιτική, τείνοντας, κατά κάποιο τρόπο, να βλέπει ορισμένους πολιτικούς ως φορείς της μοίρας.

Σε κάθε περίπτωση, ο Fardid ήταν αναμφίβολα ο πιο επιδραστικός φιλόσοφος του Ιράν καθ' όλη τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Πολύγλωσσος (μιλούσε άπταιστα αραβικά, γαλλικά και γερμανικά), σπούδασε στο Ιράν, στη Σορβόννη της Γαλλίας και στη Γερμανία, και τελικά έγινε καθηγητής στο τμήμα φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης. Σε αντίθεση με τον Djalal Al-Ahmad και τον Ali Shariati, έζησε μια μακρά ζωή (πέθανε το 1994) και έτσι είχε χρόνο να επηρεάσει τον σκηνοθέτη Μορτέζ Αβίνι, που θεωρείται ο πιο εξέχων Ιρανός καλλιτέχνης βίντεο που αναδύθηκε από την επανάσταση, και τον μελλοντικό πρόεδρο Μουχάμαντ Αχμαντινετζάντ. Επιπλέον, επινόησε τον όρο «Δυτικισμός», ο οποίος αργότερα θα γινόταν δημοφιλής από τον Djalal Al-Ahmad.

Ο Fardid ήταν πεπεισμένος ότι η φαινομενολογία του Χάιντεγκερ κρατούσε το κλειδί για την ανάλυση της πολιτισμικής, πνευματικής και πολιτικής κατάστασης στο Ιράν εκείνη την εποχή. Οι αναλύσεις του επανεξέτασαν τα βασικά θέματα που έθεσε ο Χάιντεγκερ, προκειμένου να αναπτύξει μια κριτική της δυτικής νεωτερικότητας, όπως αυτή επιβλήθηκε στο Ιράν από την ελίτ της εποχής. Σύμφωνα με τον ίδιο, η λύση βρισκόταν στην επιστροφή στο Ισλάμ, νοούμενη ως επιστροφή στον λόγο της Ανατολής. Κάθε έκφραση της δυτικής νεωτερικότητας επικρίθηκε έτσι, από τη φιλελεύθερη δημοκρατία έως τον ορθολογισμό, από τα ανθρώπινα δικαιώματα έως τον προοδευτισμό, αλλά όχι τόσο από θρησκευτική όσο από φιλοσοφική άποψη. Αν και προσπάθησε να διερευνήσει μια ένωση μεταξύ Δύσης και Ανατολής βασισμένη σε μια κοινή μεταφυσική, δεν είχε χρόνο να ολοκληρώσει αυτό το έργο λόγω του θανάτου του.

Η κύρια θέση του, η οποία διατυπώνεται στο δοκίμιο του Χάιντεγκερ «Εισαγωγή στη Μεταφυσική», ήταν ότι ο ανθρωποκεντρισμός και ο ορθολογισμός που πηγάζουν από την κλασική Ελλάδα είχαν αντικαταστήσει τη θεϊκή εξουσία, αποξενώνοντας την ανθρωπότητα από το ιερό και αποσυναρμολογώντας έτσι την ουσία της, το Dasein. Επομένως, η απόρριψη της εσωτερικής δυναμικής της οντολογικά μηδενιστικής Δύσης θα ισοδυναμούσε με την αποκατάσταση του Dasein, την αποκατάσταση της ενότητας μεταξύ ύπαρξης και σκέψης που ήταν τόσο παρούσα στους Προσωκρατικούς. Όλο το έργο και η κριτική του Ahmed Fardid συνίστανται επομένως στην παρότρυνση του Ιράν να επιστρέψει στις πηγές της σκέψης του, όχι σε ένα αντιδραστικό και οπισθοδρομικό κίνημα, αλλά μάλλον υπέρ αυτού που ο Χάιντεγκερ ονόμασε «Der Anfang», «τη νέα αρχή». Με άλλα λόγια, η επιστροφή στο παρελθόν για να ανακαλύψουμε ξανά τις πηγές από τις οποίες ξεπήδησε το Είναι, και έτσι να εγκαινιάσουμε μια νέα πορεία σκέψης. Να αναζητήσουμε, όπως έκανε ο Χάιντεγκερ με την αναζήτηση του «ελληνικού πρωινού», του «ιρανικού πρωινού» και από εκεί, να αποκαταστήσουμε το Dasein.

ΠΗΓΗ

Στρατηγός Κασέμ Σολεϊμανί, ένας ήρωας της Μέσης Ανατολής

Φέτος συμπληρώθηκαν 6 χρόνια από τον θάνατο του Κασέμ Σολεϊμανί, έπειτα από αεροπορικό βομβαρδισμό των Αμερικανών στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης του Ιράκ. Η δολοφονία του Κασέμ Σολεϊμανί δεν ήταν απλώς άλλο ένα έγκλημα των γκάνγκστερς της αστερόεσσας. Ήταν μία συνειδητή πολιτική απόφαση για δολοφονία, μία ακόμη πράξη παγκόσμιας τρομοκρατίας από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, που στόχευε να αποκεφαλίσει έναν από τους βασικούς πυλώνες, αν όχι τον ίδιο τον αρχιτέκτονα, της ένοπλης και πολιτικής αντίστασης στη Δυτική Ασία. 

Το χτύπημα της 3ης Ιανουαρίου 2020 στη Βαγδάτη αποκάλυψε για ακόμη μία φορά μπροστά στα μάτια των Εθνών της υδρογείου, πως οι ΗΠΑ λειτουργούν χωρίς προσχήματα, ως δύναμη κατοχής που δολοφονεί όποιον στέκεται εμπόδιο στα γεωπολιτικά και ενεργειακά της συμφέροντα.

Η εξόντωση του Σολεϊμανί ήταν πράξη εκδίκησης. Εκδίκησης απέναντι σε έναν άνθρωπο που συνέβαλε αποφασιστικά στη στρατιωτική συντριβή του ISIS, ενός μορφώματος που γεννήθηκε μέσα στο χάος της αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ, στη διάλυση του κράτους και την αποσύνθεση της κοινωνίας. Όταν το ISIS ξεδιπλωνόταν ανεμπόδιστα το 2014 πολιορκώντας πόλεις και απειλώντας με γενοκτονία ολόκληρες κοινότητες, δεν ήταν οι ΗΠΑ που ανέκοψαν την πορεία του αλλά μία σειρά λαϊκών πολιτοφυλακών, εξοπλισμένων, οργανωμένων και εκπαιδευμένων από τον ίδιο τον Σολεϊμανί. 

Στην πολιορκία της Αμερλί, όταν το ISIS επιχειρούσε να μετατρέψει την πόλη σε τόπο μαζικής σφαγής, ο Σουλεϊμανί έπαιξε κεντρικό ρόλο στον συντονισμό ιρακινών δυνάμεων και λαϊκών πολιτοφυλακών, σπάζοντας την πολιορκία και καταρρίπτοντας για πρώτη φορά τον μύθο του «ανίκητου» χαλιφάτου, δίνοντας πίσω την ελπίδα και την ζωή στους κατοίκους του Αμερλί, όπως οι ίδιοι ομολογούν.

Αυτή η δυναμική συνεχίστηκε στο Τικρίτ το 2015, μια πόλη-σύμβολο για το ISIS, όπου η ανακατάληψή της αποτέλεσε όχι μόνο στρατιωτικό πλήγμα αλλά και πολιτική ήττα για την αφήγηση της "τζιχαντιστικής" παντοδυναμίας. Εκεί, ο Σουλεϊμανί λειτούργησε ως ατσάλινος κρίκος ανάμεσα στον ιρακινό στρατό και τις λαϊκές πολιτοφυλακές, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι οι τοπικές δυνάμεις μπορούσαν να απελευθερώνουν εδάφη χωρίς την «καθοδήγηση» ή την κηδεμονία της Ουάσινγκτον. 

Η ήττα του ISIS στο Τικρίτ έδειξε ότι το χάος δεν ήταν μονόδρομος και ότι η οργάνωση του ένοπλου λαού και των μονάδων του, μπορούσε να ανατρέψει την πιο βάρβαρη έκφραση της ιμπεριαλιστικής αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή. Βασικός παράγοντας για την πραγμάτωση αυτής της ανατροπης, η ύπαρξη προσωπικοτήτων που μπορούν να ενώσουν τις πολυδιασπασμένες κοινωνίες κάτω από την αναγκαιότητα της αντίστασης. Να τους φέρουν πλάι πλάι σε έναν εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα στην ουσία του. Αυτό τον ρόλο ενσάρκωνε ο μεγάλος στρατηγός, την συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Η κορύφωση αυτής της πορείας ήρθε με τη Μοσούλη το 2016–2017. Η πτώση της πόλης, που αποτελούσε τον βασικό αστικό και διοικητικό πυλώνα του ISIS στο Ιράκ, σήμανε την κατάρρευση του «Ισλαμικού Κράτους» ως εδαφικής οντότητας. Ο Σουλεϊμανί συμμετείχε στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό και στον συντονισμό των δυνάμεων που περικύκλωσαν τη Μοσούλη, διασφαλίζοντας ότι το ISIS δεν θα μπορούσε να διαφύγει, να ανασυνταχθεί ή να μεταφέρει ανενόχλητο τη βαρβαρότητα του αλλού. Εκεί φάνηκε καθαρά γιατί έγινε στόχος, επειδή απέδειξε ότι ο πόλεμος κατά του ISIS μπορούσε να κερδηθεί χωρίς αμερικανικές βάσεις, χωρίς κατοχή, χωρίς «ανθρωπιστικούς» βομβαρδισμούς.

Παράλληλα, στη Συρία, η παρουσία του Σουλεϊμανί συνδέθηκε με κρίσιμες καμπές της σύγκρουσης, ιδιαίτερα σε μέτωπα όπως το Χαλέπι και οι κεντρικές περιοχές της χώρας, όπου η σταθεροποίηση των γραμμών άμυνας απέναντι στον ISIS και στις υπόλοιπες σαλαφιστικές οργανώσεις, που χρηματοδοτούνταν από τις μοναρχίες του κόλπου και υποστηρίζονταν από τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, αποτέλεσε προϋπόθεση για τη συνολική υποχώρησή τους. Εκεί δεν διακυβευόταν απλώς μια στρατιωτική ισορροπία, αλλά το αν η Συρία θα διαλυθεί οριστικά σε ζώνες χάους, όπως επιθυμούσαν οι αμερικανοσιωνιστικοί σχεδιασμοί.

Ο ρόλος του Σουλεϊμανί απέναντι στο ISIS δεν μπορεί να περιοριστεί στην έννοια μιας ουσιαστικής αντιτρομοκρατίας. Η ουσία της δράσης του ήταν η ανάσχεση της στρατηγικής του χάους. Στην Αμερίλ, στη Σαμάρα, στο Τικρίτ, στη Μοσούλη, στη Ντέιρ ερ Ζορ και αργότερα στην Αλ Μπουκαμάλ, αυτό που διακυβευόταν δεν ήταν απλώς στρατιωτικές νίκες, αλλά η ίδια η δυνατότητα των κοινωνιών να συνεχίσουν να υπάρχουν. Εκεί όπου η «διεθνής κοινότητα» παρακολουθούσε, εκείνος οργάνωσε την αυτοάμυνα. Εκεί όπου οι πληθυσμοί είχαν εγκαταλειφθεί, συγκροτήθηκαν δομές επιβίωσης.

Στον Λίβανο, ο ρόλος του Σουλεϊμανί δεν ήταν περιφερειακός αλλά στρατηγικός. Η συμβολή του στη διαμόρφωση και ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της Χεζμπολάχ αποτέλεσε κρίσιμο παράγοντα στη διατήρηση της ισορροπίας τρόμου απέναντι στο σιωνιστικό μόρφωμα. Ο Λίβανος, χώρα-στόχος διαρκών σιωνιστικών απειλών και επεμβάσεων, δεν μετατράπηκε σε νέο πεδίο γενικευμένου πολέμου ακριβώς επειδή οικοδομήθηκε μια πραγματική αποτροπή, προϊόν μακροχρόνιου σχεδιασμού και συντονισμού. Αυτή η αποτροπή δεν ήταν «προβοκάτσια» όπως μας έλεγαν τα δυτικά ΜΜΕ, αλλά άμυνα ενός λαού απέναντι σε έναν μόνιμο επιτιθέμενο. Και ακριβώς αυτή η ικανότητα να μπαίνει φρένο στην σιωνιστική επιθετικότητα ήταν ένας ακόμη λόγος που ο Σουλεϊμανί θεωρήθηκε «απαράδεκτος» από τα κέντρα εξουσίας.

Στην Παλαιστίνη, η μορφή του Σουλεϊμανί συνδέθηκε με την υλική και πολιτική στήριξη της αντίστασης απέναντι στη μακρόχρονη σιωνιστική κατοχή. Η ενίσχυση των δυνατοτήτων άμυνας της Γάζας και η διαρκής ανάδειξη του παλαιστινιακού ζητήματος ως κεντρικού κόμβου της περιφερειακής σύγκρουσης έσπαγαν τη στρατηγική απομόνωσης που επιχειρούσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. 

Η δολοφονία του Σουλεϊμανί ήταν, λοιπόν, μήνυμα, πώς όποιος νικά εκεί όπου ο Αμερικανικός ιμπεριαλισμός και ο Σιωνισμός χρειάζονται αστάθεια, πρέπει να εξοντωθεί. Όποιος οικοδομεί άξονες αντίστασης από τη Βαγδάτη ως τη Βηρυτό, από τη Δαμασκό ως τη Γάζα και την Τεχεράνη, πρέπει να βγει από τη μέση. Δεν σκότωσαν απλώς έναν στρατηγό, επιχείρησαν να δολοφονήσουν την ίδια την ιδέα ότι οι Λαοί και τα Έθνη μπορούν να υπερασπίζονται τους εαυτούς τους και να νικούν κόντρα στα προγνωστικά και την ανώτερη στρατιωτική ισχύ και τεχνολογία.

Απέτυχαν. Γιατί η μνήμη του Κασέμ Σουλεϊμανί παραμένει δεμένη με συγκεκριμένες νίκες, με πραγματικές μάχες και με τη διαρκή αντίσταση απέναντι στον ιμπεριαλισμό, τον σιωνισμό και τον ουαχαμπιτισμό. Όσο παράγουν πολέμους, κατοχές και ISIS, τόσο θα γεννούν και εκείνους που θα τους αντιμετωπίζουν. Όχι ως μύθους, αλλά ως ηρωικές προτοπωρες φιγούρες που δίνουν την ίδια τους την ζωή!

Μήνυμα από την Αϊσά Καντάφι, κόρη του εκλιπόντος ηγέτη της Λίβυης Μουαμάρ Καντάφι, προς τον ιρανικό λαό

 

Περήφανε και ανθεκτικέ λαέ του Ιράν! Σε προειδοποιώ! Μην πιστεύεις τα γλυκά λόγια και τα συνθήματα των Δυτικών ιμπεριαλιστών. Αυτοί που είπαν στον πατέρα μου: «Αν τερματίσετε τα πυρηνικά και πυραυλικά σας προγράμματα, οι πύλες της ειρήνης θα ανοίξουν για εσάς» - αυτοί είναι οι ίδιοι άνθρωποι.

Ο πατέρας μου άνοιξε την πόρτα για συμφιλίωση με καλή θέληση και πίστη στον διάλογο. Αλλά έχουμε δει πώς οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ έχουν μετατρέψει τη Λιβύη σε σκόνη και θάλασσα αίματος, και πώς έχουν υποβιβάσει τον λαό μας στη δουλεία, τη φτώχεια και την μετανάστευση.

Αδελφοί του Ιράν!

Η αντίστασή σας, η υπερηφάνειά σας, η αποφασιστικότητά σας ενάντια στις κυρώσεις, τα ψεύδη των μέσων ενημέρωσης και την οικονομική επιθετικότητα είναι σημάδι ζωής και αξιοπρέπειας για το έθνος σας.

Τίποτα δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω της συμφιλίωσης με τους ιμπεριαλιστές εκτός από την καταστροφή, τη διχόνοια και τα βάσανα. Η διαπραγμάτευση με έναν λύκο δεν σώζει ένα πρόβατο. Καθορίζει μόνο το επόμενο γεύμα του!

ΠΗΓΗ

Ιράν: Τα Χριστούγεννα ο Ιρανός πρόεδρος απέτισε φόρο τιμής στην οικογένεια ενός Χριστιανού μάρτυρα

 

Με την ευκαιρία των Χριστουγέννων, που θεωρούνται ως η επέτειος της γέννησης του Ιησού Χριστού (ο οποίος στη σιιτική παράδοση δεν τιμάται ως ο γιος του Θεού αλλά για τη σοφία του και την πνευματική του διδασκαλία), ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, συναντήθηκε με την οικογένεια του Ραζμίκ Χατσατοριάν, ενός Ιρανού χριστιανού μάρτυρα, για να τιμήσει τη μνήμη και τη θυσία του.

Κατά τη διάρκεια συνάντησης που πραγματοποιήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου στην Τεχεράνη, ο Πρόεδρος Πεζεσκιάν απέτισε φόρο τιμής στον πεσόντα μάρτυρα και εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για την υπομονή, τη θυσία και την ανθεκτικότητα που επέδειξαν οι οικογένειες των μαρτύρων. Επίσης, εξέφρασε τα συγχαρητήριά του για τη γέννηση του Ιησού Χριστού, καθώς και για τους επερχόμενους εορτασμούς των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς.

Τονίζοντας τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν όλες οι κοινότητες στο Ιράν και οι οπαδοί των μονοθεϊστικών θρησκειών στη διαφύλαξη της ανεξαρτησίας, της αξιοπρέπειας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας, ο πρόεδρος χαρακτήρισε τις θυσίες των Χριστιανών μαρτύρων κατά τη διάρκεια του οκταετούς πολέμου εναντίον του Ιράκ ως ένα ισχυρό σύμβολο εθνικής ενότητας και βαθιάς αλληλεγγύης μεταξύ του ιρανικού λαού.

Ο Πεζεσκιάν επαίνεσε την ακλόνητη στάση της οικογένειας Χατσατοριάν, τονίζοντας ότι η τρέχουσα δύναμη και αξιοπρέπεια του Ιράν στηρίζεται στις θυσίες των μαρτύρων του και στην επιμονή των οικογενειών τους. Τόνισε ότι η τιμή και η υποστήριξη αυτών των οικογενειών παραμένει διαρκής ευθύνη των κυβερνητικών αρχών.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, μέλη της οικογένειας Χατσατοριάν, καθώς και ο Άρα Σαχβερντιάν, χριστιανός βουλευτής του Ιρανικού Κοινοβουλίου, εξέφρασαν την ευγνωμοσύνη τους στον πρόεδρο για την επίσκεψή του και την προσοχή που τους έδειξε. 

Έχουμε δει ποτέ τον Νετανιάχου ή οποιονδήποτε Ισραηλινό - Εβραίο αξιωματούχο να αποτίει φόρο τιμής, για παράδειγμα, σε έναν Χριστιανό στρατιώτη των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων; Διότι, ναι, υπάρχουν ορισμένοι Άραβες στρατιώτες που έχουν ενσωματωθεί στις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων Χριστιανών (αναφέρθηκαν περίπου 150 το 2014).

Παρόλο που πέθαναν για το Ισραήλ, αυτοί οι Χριστιανοί Άραβες στρατιώτες στις Ισραηλινές Αμυντικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν χαίρουν γενικά σεβασμού. Για παράδειγμα, το 2024, το Ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας ζήτησε την αφαίρεση του σταυρού από την ταφόπλακα του Ντέιβιντ Μπογκντάνοφσκι, ενός Χριστιανού στρατιώτη που πέθανε στη Γάζα τον Δεκέμβριο του 2023, προς μεγάλη αγανάκτηση της οικογένειάς του. Το υπουργείο δήλωσε ότι η ισραηλινή νομοθεσία απαγορεύει τους σταυρούς σε στρατιωτικές ταφόπλακες και υποστήριξε ότι ο σταυρός στο στρατιωτικό νεκροταφείο της Χάιφα παραβίαζε την ιερότητα του εβραϊκού νεκροταφείου, εμποδίζοντας τις οικογένειες όσων είναι θαμμένοι κοντά να απαγγείλουν το Καντίς, την προσευχή πένθους. Ο Αρχιραβίνος των Ισραηλινών Αμυντικών Ένοπλων Δυνάμεων δήλωσε ότι «η ιερότητα του νεκροταφείου υπονομεύτηκε από τον σταυρό».

ΠΗΓΗ

Σχετικά με την κατάσταση στη Βενεζουέλα

 

Αυτό που είναι πιο εντυπωσιακό σε αυτή την υπόθεση δεν είναι μόνο η παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και η κυνική και δουλοπρεπής υποστήριξη ορισμένων Δυτικών εθνικιστών που χειροκροτούν τον στραγγαλισμό της Βενεζουέλας. Όσοι ισχυρίζονται ότι υπερασπίζονται την κυριαρχία και το έθνος, ενώ δικαιολογούν την οικονομική λεηλασία και τη δυστυχία που επιβάλλεται σε έναν ξένο λαό, δεν υπερασπίζονται τίποτα. Γίνονται συνένοχοι, ανακυκλώνοντας την παρέμβαση υπό το πρόσχημα της ηθικής και προδίδοντας την ίδια την ιδέα του εθνικισμού.

Η Βενεζουέλα δεν κατέρρευσε τυχαία ή μόνο λόγω προσωπικής ευθύνης του Μαδούρο. Η κρίση επιδεινώθηκε και δομήθηκε από μια στρατηγική οικονομικών, χρηματοπιστωτικών και εμπορικών κυρώσεων που επιβλήθηκαν κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες από το 2015, και στη συνέχεια αυστηροποιήθηκαν μαζικά από το 2017 έως το 2019, με την υποστήριξη ή τη σιωπή αρκετών δυτικών συμμάχων, σε ένα πλαίσιο όπου ο έλεγχος του πετρελαίου της Βενεζουέλας, ενός από τα μεγαλύτερα στον κόσμο (303 δισεκατομμύρια βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων, σύμφωνα με τον ΟΠΕΚ και την EIA), παραμένει κεντρικό ζήτημα σε αυτή την πίεση.

Αυτές οι κυρώσεις στόχευαν ζωτικούς τομείς, εμποδίζοντας την πρόσβαση στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, απαγορεύοντας τις συναλλαγές σε δολάρια, παραλύοντας τη βιομηχανία πετρελαίου (την κύρια πηγή εσόδων της χώρας και στρατηγικό άξονα για την παγκόσμια αγορά), δεσμεύοντας περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό και παρεμποδίζοντας τις εισαγωγές φαρμάκων, ιατρικού εξοπλισμού, βιομηχανικών εξαρτημάτων και βασικών αγαθών.

Σε αντίθεση με την επίσημη αφήγηση, αυτά τα μέτρα δεν έχουν στοχεύσει μόνο την πολιτική εξουσία, αλλά έχουν διαταράξει την πραγματική οικονομία, έχουν αποδυναμώσει τις δημόσιες υπηρεσίες και έχουν επηρεάσει άμεσα τον άμαχο πληθυσμό, όπως αναγνωρίζεται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και αρκετές ανθρωπιστικές οργανώσεις (εκθέσεις του ΟΗΕ, το Human Rights Watch και πλατφόρμες όπως το HumVenezuela που τονίζουν μια επίμονη κρίση με υποσιτισμό, ελλείψεις και πολυδιάστατη φτώχεια που πλήττει μεγάλο μέρος του πληθυσμού).

Η φτώχεια δεν ήταν απλώς παράπλευρες απώλειες. Λειτουργούσε ως πολιτικός μοχλός και στη συνέχεια ως ηθική δικαιολογία για διπλωματική απομόνωση, αναγνώριση παράλληλων αρχών και αυξανόμενη παρέμβαση. Το αν το καθεστώς είναι αυταρχικό ή διεφθαρμένο δεν αλλάζει το θεμελιώδες πρόβλημα: το χάος ήταν αναμενόμενο, εκμεταλλεύσιμο και χειραγωγήσιμο. Η χώρα σκόπιμα ασφυκτιούσε και στη συνέχεια κατηγορούνταν ότι κατέρρεε υπό το βάρος της, ενώ το γεγονός ότι το πραγματικό ζήτημα παραμένει ο πετρελαϊκός πλούτος της Βενεζουέλας, που ήταν περιζήτητος και ελεγχόμενος από ξένα συμφέροντα, αγνοήθηκε βολικά - ένα ζήτημα που κορυφώνεται σήμερα, στις 3 Ιανουαρίου 2026, με την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και την κήρυξη προσωρινής ανάληψης των πετρελαϊκών αποθεμάτων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι η Βενεζουέλα ήταν μεταξύ των κρατών που αρνήθηκαν να ευθυγραμμιστούν με τη διεθνή κοινότητα, κυρίως υποστηρίζοντας ρητά την παλαιστινιακή υπόθεση, διακόπτοντας τις σχέσεις με το Ισραήλ και καταγγέλλοντας ορισμένες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στον ΟΗΕ. Αυτή η γεωπολιτική στάση, σε συνδυασμό με τον κυρίαρχο έλεγχο επί των στρατηγικών πόρων της, αποτελεί σαφώς έναν παράγοντα στη συνεχιζόμενη εχθρότητα που αντιμετωπίζει η χώρα.

Αυτό που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ο λόγος ορισμένων δυτικών εθνικιστικών κινημάτων που επικροτούν αυτές τις παρεμβάσεις· ένας εθνικισμός που υποστηρίζει τον οικονομικό στραγγαλισμό ενός λαού, την παραβίαση της κυριαρχίας ενός κράτους και την ξένη παρέμβαση δεν είναι εθνικισμός, είναι μια συγκαλυμμένη ιδεολογική υποταγή.

Η υπεράσπιση του έθνους στο εσωτερικό, ενώ παράλληλα δικαιολογείται η συντριβή των άλλων στο όνομα της «σταθερότητας» ή της «ηθικής», αποκαλύπτει μια βαθιά πολιτική ασυνέπεια. Όσο για τον Τραμπ, δεν είναι ένας χαλαρός υποστηρικτής που ενεργεί κατά βούληση. Η εξωτερική του πολιτική αποτελεί μέρος ενός συστήματος φιλοϊσραηλινής χρηματοδότησης και επιρροής, γεγονός που εξηγεί εν μέρει τη σκληρή γραμμή που υιοθετείται εναντίον κρατών που αντιτίθενται στο Ισραήλ ή υποστηρίζουν την Παλαιστίνη.

Αυτό που διακυβεύεται υπερβαίνει κατά πολύ την περίπτωση της Βενεζουέλας. Το προηγούμενο είναι σοβαρό, όταν οι κυρώσεις γίνονται ένα ακήρυχτο όπλο πολέμου, όταν η κυριαρχία εξαρτάται από την πολιτική υπακοή, κανένα κράτος δεν προστατεύεται πραγματικά, ειδικά εκείνα που είναι οικονομικά εξαρτημένα, στρατηγικά εκτεθειμένα ή κατέχουν περιζήτητους πόρους όπως το πετρέλαιο - ένας κίνδυνος που καταδεικνύεται βάναυσα από την τρέχουσα κλιμάκωση.

Η Βενεζουέλα δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Αυτή η στρατηγική οικονομικού στραγγαλισμού, ακολουθούμενη από απροκάλυπτη παρέμβαση, έχει επαναληφθεί και αλλού με εξίσου καταστροφικά αποτελέσματα. Στη Λιβύη, η δυτική στρατιωτική επέμβαση του 2011, βασισμένη σε ανθρωπιστικές δικαιολογίες ανέτρεψε τον Καντάφι, αλλά βύθισε τη χώρα σε ένα διαρκές χάος: κατέρρευση της παραγωγή πετρελαίου, αντίπαλες πολιτοφυλακές που ελέγχουν τους πόρους και ένα αποτυχημένο κράτος όπου η φτώχεια και η βία επιμένουν. Στη Συρία, οι μαζικές μονομερείς κυρώσεις, ιδίως τα μέτρα του «Καίσαρα» που επιβλήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την ΕΕ, κατέστρεψαν την οικονομία (περισσότερο από το 90% του πληθυσμού κάτω από το όριο της φτώχειας, υπερπληθωρισμός και εκτεταμένες ελλείψεις), αποδυναμώνοντας τον άμαχο πληθυσμό πολύ περισσότερο από το καθεστώς και συμβάλλοντας στην τελική του κατάρρευση. Προηγούμενα όπως το Ιράκ και άλλες χώρες πλούσιες σε πόρους καταδεικνύουν το ίδιο μοτίβο δικαιολόγησης της παρέμβασης μέσω ηθικής ή ανησυχιών για την ασφάλεια, ενώ ταυτόχρονα στοχεύουν στον γεωπολιτικό και οικονομικό έλεγχο.

Το διεθνές δίκαιο δεν εξαφανίστηκε ξαφνικά. Έχει μεθοδικά αδειάσει από την ουσία του με την πάροδο των ετών υπέρ μιας τάξης όπου η ατιμωρησία φαίνεται να προορίζεται για όσους ευθυγραμμίζονται άνευ όρων με το Ισραήλ και τα γεωπολιτικά του συμφέροντα.

ΠΗΓΗ

Ιστορία της ριζοσπαστικής δεξιάς στη Βενεζουέλα

 

Τον Νοέμβριο του 1908, ο Πρόεδρος Τσιπριάνο Κάστρο εγκατέλειψε τη χώρα για λόγους υγείας και διόρισε τον στενό συνεργάτη του, Χουάν Βιθέντε Γκόμεζ, ως προσωρινό πρόεδρο. Στις 19 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, ο Γκόμεζ κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα, δικαιολογώντας τις πράξεις του με μια υποτιθέμενη επίθεση των συμμάχων του Κάστρο. Το καθεστώς του Γκόμεζ χαρακτηριζόταν από αυταρχισμό, με επίκεντρο την καταστολή των caudillos και τη σταθεροποίηση της Βενεζουέλας. Επιπλέον, διατήρησε ευνοϊκές διπλωματικές σχέσεις με τη Γερμανία, οι οποίες είχαν ξεκινήσει κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Στις 24 Ιουλίου 1933, ο γερμανικός τύπος ανέφερε τους εορτασμούς στη Βενεζουέλα για τα γενέθλια του στρατηγού Χουάν Βιθέντε Γκόμεζ και του απελευθερωτή Σιμόν Μπολιβάρ. Ο πρόξενος της Βενεζουέλας Ραφαέλ Παρέδες Ουρντανέτα αποκάλυψε μια προτομή του Μπολιβάρ στο Αμβούργο. Ο τύπος ανέφερε τα αποκαλυπτήρια της προτομής στο ξενοδοχείο Atlantic στο Αμβούργο, όπου διπλωματικοί εκπρόσωποι της Βενεζουέλας παρευρέθηκαν σε ένα γκαλά προς τιμήν του Μπολιβάρ. Στις 17 Δεκεμβρίου 1935, ανακοινώθηκε επίσημα ο θάνατος του Χουάν Βιθέντε Γκόμεζ, ο οποίος αποδόθηκε σε επιπλοκές από αδένωμα του προστάτη και καρκίνο του προστάτη. Αν και ορισμένες αναφορές υποδήλωναν ότι ο Γκόμεζ είχε πεθάνει δύο ημέρες νωρίτερα, η οικογένεια και οι υποστηρικτές του επέλεξαν να το ανακοινώσουν στις 17 Δεκεμβρίου για να συμπέσουν με την επέτειο του θανάτου του Σιμόν Μπολιβάρ.

Ο Χουάν Βιθέντε Γκόμεζ μελετήθηκε από τον ιστορικό Λαουρεάνο Βαλενίγια Λαντς, του οποίου το διάσημο έργο, «Δημοκρατικός Καισαρισμός», είχε προσελκύσει την προσοχή του Μπενίτο Μουσολίνι. Ο Βαλενίγια Λαντς είχε έναν γιο, γνωστό για τον ρόλο του ως ιδεολόγου εντός του καθεστώτος του Πέρες Χιμένες, και έναν ανιψιό ονόματι Πέδρο Σεντένο Βαλενίγια, ο οποίος έγινε διάσημος ως κορυφαίος ομοφυλόφιλος ζωγράφος στη Βενεζουέλα. Ο Πέδρο δώρισε στον Μουσολίνι τον πίνακά του με τίτλο «Η Λατινική Φυλή» και, σφίγγοντάς τον το χέρι, ο Μουσολίνι εξέφρασε την ευχαρίστησή του που «σφίγγει το χέρι ενός αληθινού εκπροσώπου αυτής της φυλής».

Η λατινική φυλή

Πριν ο Χίτλερ ανέλθει στην εξουσία, ένα Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα στη Βενεζουέλα, που δημιουργήθηκε από τη γερμανική κοινότητα, ήταν γνωστό ως Landsgruppe Venezolanier der NSDAP (Ομάδα Βενεζουέλας του NSDAP). Το ναζιστικό κόμμα της Βενεζουέλας είχε πολλά τοπικά παραρτήματα, αποδεικνύοντας τη σημαντική υποστήριξη που απολάμβαναν οι Γερμανοί εντός της χώρας.

Ο Γκουστάβο Ζινγκ, ιδρυτής της ζυθοποιίας Zulia, εμφανίζεται επίσης στη μαύρη λίστα των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ως ένα από τα πιο σημαντικά πρόσωπα που συνδέονται με το ναζιστικό κόμμα στη Βενεζουέλα. Υπήρχε επίσης ένα εθνικοσοσιαλιστικό γερμανικό σχολείο, η Γερμανική Σχολή του Καράκας (τώρα Σχολή Χούμπολτ), η οποία έκλεισε όταν ξέσπασε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος.

Η Βενεζουέλα διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τη ναζιστική Γερμανία και τη φασιστική Ιταλία. Ο Μουσολίνι φιλοξένησε μια αντιπροσωπεία Βενεζουελάνων αξιωματικών που στάλθηκαν σε ναυτική αποστολή στην Ιταλία το 1938.

Το 1934, ο Μπενίτο Μουσολίνι παρευρέθηκε στα εγκαίνια ενός μνημείου τού Σιμόν Μπολιβάρ στη Ρώμη, όπου εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στη Βενεζουέλα για αυτό το σημαντικό δώρο, ένα σύμβολο της κοινής λατινικής κληρονομιάς τους. Η έκθεση με τίτλο «Δραστηριότητες της Πέμπτης Φάλαγγας στη Βενεζουέλα», που παρουσιάστηκε στο Κογκρέσο των ΗΠΑ το 1943, αναφερόταν σε ένα υποτιθέμενο Φασιστικό Κίνημα που δρούσε στη Βενεζουέλα. Πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, οι πρόεδροι της Βενεζουέλας, Ελεάζαρ Λόπεζ Κοντρέρας και Ισαΐας Μεδίνα Ανγκαρίτα, διατηρούσαν στενούς δεσμούς με τον Μουσολίνι. Η Μεδίνα Ανγκαρίτα απέκτησε ακόμη και δύο κανονιοφόρους κλάσης Azio από τη φασιστική Ιταλία, οι οποίες παρέμειναν σε υπηρεσία μέχρι τη δεκαετία του 1950.

Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος

Το 1942, κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Neuland, η Γερμανία στόχευσε το πετρελαιοφόρο Monagas στα ανοικτά των ακτών της Παραγουάης για να διαταράξει τις προμήθειες πετρελαίου των Συμμάχων, με αποτέλεσμα τον θάνατο 31 μελών του πληρώματος, τα περισσότερα από τα οποία ήταν Βενεζουελάνοι. Αυτή η επίθεση ήταν μέρος μιας σειράς επιθέσεων από γερμανικά υποβρύχια που στόχευαν βενεζουελάνικα πλοία στην Καραϊβική, ενώ Γερμανοί κατάσκοποι σαμποτάριζαν ηλεκτρικούς υποσταθμούς. Μετά από αυτά τα γεγονότα, το Ναζιστικό Κόμμα απαγορεύτηκε και δημιουργήθηκαν στρατόπεδα συγκέντρωσης για κατασκόπους και υποστηρικτές των Ναζί που ασχολούνταν με παράνομες δραστηριότητες στη Βενεζουέλα. Ο Πρόεδρος Isaias Medina Angarita απάντησε συνάπτοντας διπλωματικούς δεσμούς με τη Σοβιετική Ένωση και διακόπτοντας τις σχέσεις με τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ιαπωνία. Επίσης, πάγωσε τα περιουσιακά στοιχεία ατόμων που είχαν υπηκοότητα σε αυτές τις χώρες του Άξονα. Ανησυχώντας για την προστασία των πετρελαιοπηγών της Βενεζουέλας, ζήτησε στρατιωτική βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες, εν μέσω φημών για τις προθέσεις της Γερμανίας να αναλάβει τον έλεγχο αυτών των στρατηγικών τοποθεσιών.

Αν και παρέμεινε ουδέτερη για μεγάλο χρονικό διάστημα, η Βενεζουέλα τελικά άλλαξε τη θέση της στις 15 Φεβρουαρίου 1945, όταν η κυβέρνηση της Βενεζουέλας κήρυξε επίσημα τον πόλεμο στη ναζιστική Γερμανία και τις δυνάμεις του Άξονα. Πριν από αυτή την κρίσιμη στιγμή, αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της CIA αποκάλυψαν υποψίες ότι ο διάσημος συγγραφέας και βασική φυσιογνωμία του λογοτεχνικού κινήματος του «μαγικού ρεαλισμού», Αρτούρο Ούσλαρ Πιέτρι, έτρεφε φιλο-αξονικά και αντιαμερικανικά αισθήματα, προσπαθώντας να επηρεάσει τον Πρόεδρο Μεδίνα Ανγκαρίτα να ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία. Στη συνέχεια, ο Πιέτρι έγινε γερουσιαστής και ίδρυσε το εθνικιστικό κόμμα γνωστό ως Εθνικό Δημοκρατικό Μέτωπο (Frente Nacional Democrático). Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Έτορε Χιμέρι, αναγνωρισμένος ως ο πρώτος Βενεζουελάνος που αγωνίστηκε στη Φόρμουλα 1, ήταν μέλος της 73ης Μοίρας της Βασιλικής Ιταλικής Πολεμικής Αεροπορίας κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όπου συμμετείχε στην αφρικανική εκστρατεία.

Η μεταπολεμική περίοδος

Το 1948, η Βενεζουέλα βίωσε ένα ακόμη πραξικόπημα, αυτή τη φορά εναντίον του σοσιαλδημοκράτη προέδρου Ρόμουλο Γκαγιέγκος, το οποίο ενορχήστρωσαν οι στρατιωτικοί ηγέτες Μάρκος Πέρες Χιμένες και Κάρλος Ντελγκάδο Σαλμπάουντ. Το πραξικόπημα παρουσιάστηκε στο κοινό ως η θεσμική απάντηση των ενόπλων δυνάμεων στην απειλή του πολιτικού σεχταρισμού και στις συνεχιζόμενες αναταραχές που προκλήθηκαν από εκείνους που είχαν σπαταλήσει την ευκαιρία να ενεργήσουν προς το συμφέρον του έθνους. Το 1950, ο Κάρλος Ντελγκάδο Σαλμπάουντ δολοφονήθηκε, η μόνη φορά που σκοτώθηκε πρόεδρος της Βενεζουέλας. Στη συνέχεια, ο Μάρκος Πέρες Χιμένες έγινε πρόεδρος του εκτελεστικού συμβουλίου και προκήρυξε εκλογές για την ολοκλήρωση της μεταβατικής κυβέρνησης. Αν και το κόμμα της Ρεπουμπλικανικής Δημοκρατικής Ένωσης κέρδισε αυτές τις εκλογές, όταν τα πρώτα αποτελέσματα έδειχναν ότι το κόμμα με επικεφαλής τον Χόβιτο Βιγιάλμπα και τον Μάριο Μπρισένιο Ιραγκόρι ήταν σε καλό δρόμο για να κερδίσει, το κυβερνών κόμμα, το Ανεξάρτητο Εκλογικό Μέτωπο (με την υποστήριξη του Πέρες Χιμένες) αγνόησε τα αποτελέσματα και διόρισε τον Πέρες Χιμένες ως προσωρινό πρόεδρο της Βενεζουέλας.

Το 1953, υπό τον Πέρες Χιμένες, το Κογκρέσο επικύρωσε ένα νέο εθνικό σύνταγμα που άλλαξε το όνομα της χώρας από Ηνωμένες Πολιτείες της Βενεζουέλας, το οποίο είχε από το 1864, σε Δημοκρατία της Βενεζουέλας. Ωστόσο, ορισμένα κοινωνικά δικαιώματα που κατοχυρώθηκαν στο σύνταγμα του 1946 διατηρήθηκαν. Η κυβέρνηση του Μάρκος Πέρες Χιμένες όρισε τις ημέρες που προηγούνται της 5ης Ιουλίου ως Εβδομάδα Πατρίδας, με στόχο την τιμή των εθνικών ηρώων μέσω εκδηλώσεων που γιορτάζουν τόσο τους απελευθερωτές όσο και τα επιτεύγματα της κυβέρνησης, προωθώντας έτσι ένα ανανεωμένο αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας.

Κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας της Εθνικής Ημέρας, δημόσιοι υπάλληλοι, μαθητές δημοτικού και γυμνασίου, καθώς και ορισμένες επιδοτούμενες καλλιτεχνικές ομάδες παρελαύνουν σε όλες τις πόλεις ενώπιον των τοπικών αρχών, συνοδευόμενοι από μπάντες. Στο Καράκας, ο πρόεδρος και υψηλόβαθμοι κρατικοί αξιωματούχοι προεδρεύουν των τελετών. Κάθε 2 Δεκεμβρίου, την επέτειο της ανόδου του Πέρες Χιμένες στην εξουσία, επιβεβαιώνονται οι αρχές του «Νέου Εθνικού Ιδεώδους», εγκαινιάζονται μεγάλα δημόσια έργα και τιμάται η εικόνα της Παναγίας του Κορομότο, η οποία έχει ανακηρυχθεί προστάτιδα αυτών των εορτασμών από την κυβέρνηση. Στρατιωτικές αντιπροσωπείες από διάφορες χώρες της Αμερικής και της Ευρώπης συμμετέχουν επίσης σε αυτούς τους εορτασμούς.

Το νέο εθνικό ιδανικό είναι μια έννοια που θέτει πρότυπα για όλους, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου, άλλων αξιωματούχων και πολιτών. Αυτό το δόγμα διατυπώθηκε επίσημα για πρώτη φορά από τον Αντισυνταγματάρχη Μάρκος Πέρες Χιμένες, τότε Υπουργό Άμυνας και μέλος της στρατιωτικής χούντας, στην καταληκτική του ομιλία στη συνέλευση των κυβερνητών των ομόσπονδων κρατών και εδαφών στις 13 Μαρτίου 1949.

«Πρέπει να παραδεχτούμε ότι μας έλειπε αυτό το θεμελιώδες στοιχείο στη ζωή του λαού, το οποίο συνίσταται σε μια σαφή και ακριβή διατύπωση ενός εθνικού ιδανικού, ικανού να μας υποχρεώσει σε μια ενιαία βούληση για την πλήρη υλοποίησή του. Αυτό το ιδανικό συνεπάγεται δύο θεμελιώδεις μορφές συλλογικής έκφρασης: αφενός, τη χρήση της ιστορικής μας κληρονομιάς ως πηγής ηθικών αξιών και, αφετέρου, την κατάλληλη χρήση των φυσικών πόρων της χώρας για τη βελτίωση της μοίρας των σημερινών Βενεζουελάνων, ιδίως των λιγότερο τυχερών, και για να αφήσουμε στις μελλοντικές γενιές μια πιο ευημερούσα πατρίδα. Τα θεμέλια της βελτίωσης, ως Εθνικό Ιδανικό, έχουν τις ρίζες τους στην παράδοση, τους φυσικούς πόρους και τη γεωγραφική θέση του έθνους. Υπό αυτή την ιδιότητα, η Βενεζουέλα πρέπει να έχει ένα Εθνικό Ιδανικό και ο υπέρτατος στόχος αυτού του ιδανικού είναι: να επιτύχει για τη Βενεζουέλα μια τιμητική θέση μεταξύ των εθνών και να την κάνει μια πιο ευημερούσα, αξιοπρεπή και ισχυρή πατρίδα κάθε μέρα. Οι στόχοι του Εθνικού Ιδανικού είναι ο προοδευτικός μετασχηματισμός του φυσικού περιβάλλοντος και η συνολική βελτίωση της ζωής των κατοίκων του». Το Εθνικό Ιδανικό δημιουργεί ένα δόγμα: αυτό του Κοινού Καλού. Το δόγμα δημιουργεί σχέδια που προτείνουν την υλοποίηση στόχων. Τα σχέδια δημιουργούν έργο που υπόκειται στα κριτήρια του δόγματος. ( Marcos Pérez Jiménez, 13 Μαρτίου 1949)

Η οικονομική προσέγγιση της κυβέρνησης συνδυάζει στοιχεία κεϋνσιανισμού και κρατικού καπιταλισμού, θυμίζοντας έτσι το σύστημα που ίσχυε στη Σοβιετική Ένωση. Παρά την ομοιότητα αυτή, ο Pérez Jiménez επιτίθεται στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας μέσω της Διεύθυνσης Εθνικής Ασφάλειας, της υπηρεσίας πληροφοριών της αστυνομίας, υποστηρίζοντας ότι αντιτίθεται στα εθνικά συμφέροντα. Δήλωσε: «Δεν είμαι στενόμυαλος, δεν είμαι δογματικός και δεν πιστεύω ότι όλα σε ένα πολιτικό δόγμα είναι καλά ή κακά. Επιπλέον, πιστεύω ότι ο κόσμος τελικά θα βρει οριστικές λύσεις, μερικές από τις οποίες θα προέρχονται από τον κομμουνισμό και άλλες από τον καπιταλισμό. Πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και να επιλέγουμε ό,τι είναι καλύτερο, ό,τι είναι πιο κατάλληλο για τη χώρα, ό,τι έχει τη μεγαλύτερη δικαιολόγηση» (παρατίθεται από τον Marcos Pérez Jiménez στο Blanco Muñoz d' Agustín: Habla el general).

Στο διεθνές πλαίσιο, ο Στρατηγός Πέρες Χιμένες υποστήριξε την ενότητα της Λατινικής Αμερικής για την επίτευξη διαφόρων στόχων, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης της αμερικανικής επιρροής στην περιοχή και της υπέρβασης αυτού που ονόμασε «οικονομικό αποικιοκρατία» των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το καθεστώς του Πέρες Χιμένες διακρίθηκε για την μεταναστευτική του πολιτική, η οποία ενθάρρυνε κυρίως την είσοδο Ευρωπαίων, ιδίως από την Ισπανία, την Ιταλία και την Πορτογαλία. Σε μια συνέντευξη του 1999 με τον Όσκαρ Γιάνες, ο Πέρες Χιμένες εξέφρασε την επιθυμία του να «βελτιώσει τη φυλή της Βενεζουέλας». Εμπνευσμένος από τον Μουσολίνι, ο οποίος είχε μεταφέρει εκατοντάδες αγροτικές οικογένειες από το φτωχό Βένετο για να βελτιώσει τα έλη Ποντίνε στο Λάτσιο, ο Πέρες Χιμένες έστειλε έναν απεσταλμένο στη Λατίνα για να πείσει τους κατοίκους της να εγκατασταθούν στη Βενεζουέλα.

Νέο Εθνικό Ιδανικό

Την 1η Ιανουαρίου 1958, ο Συνταγματάρχης Ούγκο Τρέχο ηγήθηκε της πρώτης στρατιωτικής εξέγερσης εναντίον του Πέρες Χιμένες. Αυτό το κίνημα περιελάμβανε πολλούς αξιωματικούς από τις φρουρές του Καράκας και του Μαρακάι, κυρίως από την αεροπορία. Αν και η εξέγερση απέτυχε και οι ηγέτες της συνελήφθησαν, σηματοδότησε την αρχή μιας αυξανόμενης εσωτερικής κρίσης για το καθεστώς. Στις 22 Ιανουαρίου, υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν στη Ναυτική Βάση Μάμο και στη Γενική Διοίκηση του Ναυτικού στο Κέντρο Σιμόν Μπολιβάρ για να αξιολογήσουν την κατάσταση. Αποφάσισαν να δημιουργήσουν μια Στρατιωτική Διοικούσα Χούντα, η οποία απαίτησε την παραίτηση του Πέρες Χιμένες. Μέχρι το βράδυ, το ναυτικό και η φρουρά του Καράκας είχαν στραφεί εναντίον του καθεστώτος, αφήνοντας τον Πέρες Χιμένες χωρίς την υποστήριξη των ενόπλων δυνάμεων. Διέφυγε νωρίς στις 23 Ιανουαρίου στη Σιουδάδ Τρουχίγιο (τώρα Σάντο Ντομίνγκο) στη Δομινικανή Δημοκρατία. Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν συντονίσει τις προσπάθειές τους για την αποσταθεροποίηση και την ανατροπή της κυβέρνησης του Πέρες Χιμένες.

Μετά τη δολοφονία του προστάτη του και την αυξανόμενη πολιτική αναταραχή, ο Πέρες Χιμένες εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου πραγματοποίησε σημαντικές επενδύσεις. Μετά από συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης του Ρομούλο Μπετανκούρ και του Προέδρου Τζον Φ. Κένεντι για την έκδοσή του στη Βενεζουέλα, φυλακίστηκε με την κατηγορία της φερόμενης υπεξαίρεσης, αν και δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία. Ο Πέρες Χιμένες κρατήθηκε στις Πρότυπο Φυλακές του Καράκας κατά τη διάρκεια της δίκης του και καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκισης. Ωστόσο, αφέθηκε ελεύθερος αμέσως, έχοντας ήδη εκτίσει πέντε χρόνια φυλάκισης εν αναμονή της καταδίκης του. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Ισπανία, όπου πέρασε το υπόλοιπο της ζωής του.

Επιπλέον, ο Πέρες Χιμένες ήταν ανεκτικός απέναντι σε φασιστικά κινήματα, όπως το Αυθεντικό Εθνικιστικό Κόμμα, μια ομάδα Φαλαγγιτών που ιδρύθηκε από πρώην στρατιωτικούς αξιωματικούς που υποστήριζαν το καθεστώς του.

Μεταξύ άλλων φασιστών ή φιλοφασιστικών προσωπικοτήτων ήταν ο Ραφαέλ Καλντέρα. Αν και ο Καλντέρα δεν διέφερε πολύ από τους σοσιαλδημοκράτες αντιπάλους του, είναι γνωστό ότι στα νιάτα του υποστήριζε τον Φράνκο, τους Φαλαγγίτες και την Opus Dei. Ακόμη και ο διευθυντής εθνικής ασφάλειας του Πέρεζ Χιμένες, Πέδρο Εστράδα, κατέθεσε ότι τον είδε, με υψωμένο το χέρι, να τραγουδάει το "Cara al sol". Αλλά ο Καλντέρα, παρά τον μαχητικό καθολικισμό του, αντιτάχθηκε στη δικτατορία τα τελευταία χρόνια της ζωής του και, όπως έχουμε ήδη πει, η πρώτη και η δεύτερη κυβέρνησή του δεν διέφεραν πολύ από άλλες δημοκρατικές κυβερνήσεις. Επιπλέον, αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που οι Φαλαγγίτες άλλαξαν ριζικά την ιδεολογία τους για να ασπαστούν τη χριστιανική δημοκρατία.

Ο Ενρίκε Πάρα Μπόζο, ένθερμος θαυμαστής του Φράνκο, γνωστός για τον καθολικισμό και τις αντικομμουνιστικές του απόψεις, ηγήθηκε του Αυθεντικού Εθνικιστικού Κόμματος, επηρεασμένου από τους Φαλαγγίτες. Αυτή η ομάδα υποστήριξε το στρατιωτικό καθεστώς του Μάρκος Πέρες Χιμένες και προσπάθησε ανεπιτυχώς να ορίσει τον ηγέτη της ως υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές της Βενεζουέλας το 1963.

Από την άλλη πλευρά, το μόνο κόμμα που κατέλαβε την τρίτη θέση στη Βενεζουέλα ήταν η Νέα Τάξη (Nuevo Orden), με επικεφαλής τον Φέλιξ Ντίαζ Ορτέγκα, του οποίου η εθνική έδρα βρισκόταν στην Λεωφόρο Μπαράλτ στο Καράκας. Το κόμμα συμμετείχε ενεργά σε φοιτητικές, εργατικές και οργανωτικές δραστηριότητες στην περιοχή. Συμμετείχε στις εθνικές εκλογές για πρώτη φορά το 1973, τοποθετούμενο ως εθνικό κόμμα. Αν και έλαβε μόνο μερικές εκατοντάδες ψήφους εκείνο το έτος, η δημοτικότητά του αυξήθηκε σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Στις περιφερειακές εκλογές του 1974, το κόμμα έλαβε περισσότερες από 10.000 ψήφους, το καλύτερο αποτέλεσμα μέχρι σήμερα. Στις εκλογές του 1988, το κόμμα υποστήριξε τον Χοσέ ντε λα Τρινιντάντ Ρόχας Κοντρέρας ως υποψήφιο του Εθνικού Συνασπισμού για την Αλλαγή, ο οποίος περιελάμβανε το ίδιο το κόμμα και το Ανεξάρτητο Κίνημα του Αραγουανέι.

Το πολιτικό πρόγραμμα του NOR ήταν:

1. Βελτίωση του δημοκρατικού συστήματος με την αύξηση της λαϊκής συμμετοχής σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης.

2. Η λαϊκή συμμετοχή είναι αδύνατη χωρίς την προηγούμενη εγκαθίδρυση ενός ομοσπονδιακού συστήματος.

3. Επαναφορά της χώρας στα σύνορα του 1811.

4. Μετατροπή της Βενεζουέλας σε γεωργική δύναμη· αυτό απαιτεί αναδιατύπωση της Αγροτικής Μεταρρύθμισης.

5. Σταδιακή διατήρηση των μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων και ορθολογικοποίηση της χρήσης του εθνικού πλούτου.

6. Διασφάλιση ότι κάθε οικογένεια της Βενεζουέλας θα έχει ένα αξιοπρεπές σπίτι και εξάλειψη των φτωχογειτονιών εντός 20 ετών.

7. Εγγύηση δωρεάν και υποχρεωτικής εκπαίδευσης για όλους τους κατοίκους και τους Βενεζουελάνους έως την ηλικία των 18 ετών, μαζί με μια εις βάθος αναθεώρηση του εκπαιδευτικού συστήματος σε όλα τα επίπεδα.

8. Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης με βάση τις αρχές της λιτότητας στη διαχείριση και της ελευθερίας στις επενδύσεις.

9. Αναπροσανατολισμός της εθνικής οικονομίας σύμφωνα με τα συμφέροντα της πλειοψηφίας και απαίτηση σεβασμού της κοινωνικής λειτουργίας του δημόσιου και ιδιωτικού κεφαλαίου.

10. Αναδιοργάνωση των δημογραφικών στοιχείων εδαφικά και ορθολογικοποίηση της μετανάστευσης.

11. Καθιέρωση ενός ολοκληρωμένου συστήματος κοινωνικής ασφάλισης που προστατεύει τα άτομα από τη γέννηση έως τον θάνατο.

12. Αναδιοργάνωση του εθνικού Συντάγματος, ιδίως των άρθρων που αφορούν τα οικονομικά δικαιώματα.

13. Εισαγωγή υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας για όλους τους κατοίκους της χώρας, χωρίς διάκριση λόγω εκπαίδευσης, κοινωνικής τάξης, ελαφρών σωματικών ελαττωμάτων, φύλου ή οικογενειακής κατάστασης.

14. Οργάνωση ανταγωνιστικών εκλογών σε όλους τους κλάδους της δικαστικής εξουσίας που υπόκεινται στον Νόμο περί Δημόσιας Διοίκησης.

15. Θέσπιση Νόμου περί Δημόσιας Διοίκησης για την προστασία των δημοσίων υπαλλήλων από απόλυση για πολιτικούς ή αδικαιολόγητους λόγους.

16. Δημιουργία εθνικής αστυνομικής δύναμης και αστυνομικών δυνάμεων σε κάθε οντότητα, που θα προστατεύονται από τον Νόμο περί Δημόσιας Διοίκησης και την ομοσπονδιακή νομοθεσία περί ασφάλειας.

17. Θέσπιση ομοσπονδιακού νόμου περί ασφάλειας για τη διασφάλιση της πλήρους άμυνας της εθνικής επικράτειας, εγγυώμενου τη ζωή και την περιουσία των κατοίκων με αυστηρή τήρηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

18. Διατήρηση διεθνούς πολιτικής απόλυτης ανεξαρτησίας από τα συμφέροντα άλλων εθνών και εδραίωση σχέσεων που βασίζονται στα εθνικά συμφέροντα, ανεξάρτητα από τα επικρατούντα πολιτικά συστήματα.

19. 20. Κατάργηση των επίσημων και ιδιωτικών μονοπωλίων και ολιγοπωλίων· δημιουργία παράλληλων επιχειρήσεων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

21. Διασφάλιση της μέγιστης δυνατής ελευθερίας λόγου, εμπορίου, επαγγέλματος και βιομηχανίας, με περιορισμούς μόνο για το κοινό καλό.

22. Ανάπτυξη και εφαρμογή εθνικής πολιτικής δημόσιων μεταφορών σε συνεργασία με ιδιωτικές εταιρείες, χρήστες και περιφερειακές και εθνικές κυβερνήσεις.

23. Κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου 50.000 χλμ.

24. Υποχρέωση εργασίας ή σπουδών από άτομα ηλικίας 16 έως 60 ετών· εγγύηση πρόσβασης στην εργασία και την εκπαίδευση, διασφαλίζοντας ότι τα παιδιά ζουν τη ζωή τους ως παιδιά και όχι ως πρόωρα γεννημένοι εργάτες.

25. Σταδιακή κατάργηση των προνομίων και των εκπτώσεων σε ορισμένους επίσημους τομείς που προωθούν τις διακρίσεις, προστατεύοντας μεγάλα τμήματα του πληθυσμού από την οικονομική ή πολιτική ευαλωτότητα.

26. Καθιέρωση ενός πολυδιάστατου δημοκρατικού συστήματος ικανού να διασφαλίσει την πολιτική, κοινωνική και οικονομική δημοκρατία της χώρας.

Το 2001, το NOR συμμετείχε στα κινήματα διαμαρτυρίας κατά της κυβέρνησης του Ούγκο Τσάβες. Το κόμμα στη συνέχεια διαλύθηκε το 2002 με διοικητική απόφαση του Εθνικού Εκλογικού Συμβουλίου.

Επιπλέον, ο Ντίας Ορτέγκα συμμετείχε στην στρατιωτική εξέγερση του 1960 εναντίον της κυβέρνησης του προέδρου Ρομούλο Μπετανκούρ. Μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος, κατέφυγε στις Ηνωμένες Πολιτείες και εγκαταστάθηκε στη Λουιζιάνα. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του εκεί, εργάστηκε για λίγο στη διαφήμιση και συμμετείχε σε διάφορες εθνικιστικές ομάδες, όπως η Εταιρεία Τζον Μπιρτς και η Αμερικανική Λεγεώνα. Επιστρέφοντας στη Βενεζουέλα το 1963, εντάχθηκε στο Κοινωνικό Εθνικιστικό Κίνημα και στον εκλογικό συνασπισμό που υποστήριζε την προεδρική υποψηφιότητα του Αρτούρο Ούσλαρ Πιέτρι. Ο Ντίας Ορτέγκα εγγράφηκε στην ιατρική σχολή του Κεντρικού Πανεπιστημίου της Βενεζουέλας και ίδρυσε ένα παράρτημα του Κοινωνικού Εθνικιστικού Κινήματος στην πανεπιστημιούπολη. Αυτή η ομάδα συγκρούστηκε με τους χίπις και τους κομμουνιστές που σύχναζαν στους πανεπιστημιακούς διαδρόμους που οδηγούσαν στο πάρκο Λος Καόμπος, το οποίο ήταν δασώδες εκείνη την εποχή.

Ο Πρόεδρος Ούγκο Τσάβες έδειξε επίσης συμπάθεια για τον φασισμό, όπως αποδεικνύεται από τη σχέση του με τον συγγραφέα Νορμπέρτο ​​Τσερεσόλε. Ωστόσο, ο Τσερεσόλε τα έσπασε με την κυβέρνηση Τσάβες μετά από μια βίαιη διαμάχη με τον Αντιπρόεδρο Χοσέ Βιθέντε Ράνγκελ. Αυτοαποκαλούμενος Περονιστής, ο Τσερεσόλε υποστήριξε τον δεξιό στρατιωτικό αξιωματικό Άλντο Ρίκο κατά τη διάρκεια της εξέγερσης "Carapintada" του 1987 εναντίον του Ραούλ Αλφονσίν. Διετέλεσε σύμβουλος των ηγετών κατά τη διάρκεια αυτής της απόπειρας πραξικοπήματος.

Στη Μαδρίτη, ο Τσερεσόλε κατέχει τη θέση του προέδρου του Λατινοαμερικανικού Ινστιτούτου Τεχνολογικής Συνεργασίας και Διεθνών Σχέσεων (ILCTRI). Άρχισε να συνεργάζεται με το νεοφασιστικό Σοσιαλιστικό Ρεπουμπλικανικό Κίνημα από την ίδρυσή του και διηύθυνε επίσης το περιοδικό Defensa y Sociedad με έδρα τη Μαδρίτη.

ΠΗΓΗ 

Οι φασιστικές και εθνικιστικές διασυνδέσεις του Τσαβισμού

 

Στη φιλελεύθερο-συντηρητική και νεοσυντηρητική φαντασία, ο Ούγκο Τσάβες και η κυβέρνησή του παρουσιάζονται σαν κομμουνιστές, αλλά μια πιο προσεκτική ανάγνωση αποκαλύπτει ότι οι ιδεολογικές ρίζες του Τσάβες βρίσκονταν στην πραγματικότητα στην τρίτη πολιτική θεωρία, ιδιαίτερα στον περονιστικό της κλάδο, χάρη στον μέντορά του, τον Αργεντινό φιλόσοφο Νορμπέρτο ​​Tσερεσόλε.

Για πολλούς Λατινοαμερικανούς αναλυτές και μέσα ενημέρωσης, η λεγόμενη Μπολιβαριανή Επανάσταση είναι ένα αποκλειστικά μαρξιστικό εγχείρημα. Ο Κολομβιανός ηγέτης της δεξιάς, Άλβαρο Ουρίμπε, πιστεύει μάλιστα ότι υπάρχει μια πολιτική ιδεολογία που ονομάζεται «Καστρο-Τσαβισμός». Ωστόσο, ο Τσαβισμός έχει ιδεολογικά στοιχεία που διαφέρουν από τον Καστρισμό.

Η Μπολιβαριανή Επανάσταση ξεκίνησε και αναπτύχθηκε ως εθνικιστικό εγχείρημα, παρόλο που τελικά υιοθέτησε μαρξιστικά στοιχεία ενώ συγκέντρωσε υποστήριξη από εθνικιστικές ομάδες παγκοσμίως.

Για τον Τσάβες, οι κύριες πηγές έμπνευσης για την επανάστασή του ήταν οι Σιμόν Μπολιβάρ, ​​Σιμόν Ροντρίγκεζ και Εζεκιέλ Θαμόρα, εθνικοί ήρωες της Βενεζουέλας. Ο ηγέτης της Βενεζουέλας δεν έκρυψε επίσης τη συμπάθειά του για εθνικιστές όπως ο Χουάν Ντομίνγκο Περόν στην Αργεντινή και ο δικτάτορας Βελάσκο Αλβαράδο στο Περού. Ο Τσάβες εξέφρασε επίσης ανοιχτά τη συμπάθειά του για τα παναραβικά εθνικιστικά καθεστώτα. Επισκεπτόταν τακτικά τη Συρία και θυμόταν με αγάπη την κληρονομιά του Γκαμάλ Αμπντέλ Νάσερ στην Αίγυπτο.

Το «Μπλε Βιβλίο» και το «Δέντρο με τις Τρεις Ρίζες»

Το θεμελιώδες κείμενο της ιδεολογίας που δημιούργησε ο Ούγκο Τσάβες είναι το «Γαλάζιο Βιβλίο». Σε αυτήν, ο ηγέτης της Βενεζουέλας ισχυρίζεται ότι οι βασικοί εμπνευστές της επανάστασής του είναι οι Σιμόν Μπολιβάρ, ​​Σιμόν Ροντρίγκεζ και Εζεκιέλ Ζαμόρα. Και οι τρεις είναι εθνικοί ήρωες της Βενεζουέλας. Στην τσαβική ορολογία, η ένωση των ιδεών των προαναφερθέντων ηγετών σχηματίζει «το δέντρο με τις τρεις ρίζες».

Σύμφωνα με τον Τσάβες, η επανάστασή του θα αναβίωνε την ιδέα της πολιτικής ανεξαρτησίας του Μπολιβάρ. Από τον Σιμόν Ροντρίγκεζ θα αντλούσε τις απόψεις του για τη Λατινική Αμερική ως ξεχωριστό πολιτισμό από αυτόν της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Τέλος, από τον Μπολιβαριανό διοικητή Ζαμόρα θα υιοθέτησε το ιδανικό του για την καταπολέμηση των «ολιγαρχιών».

Η ερμηνεία του Τσάβες για το «δέντρο με τις τρείς ρίζες» περιέχει μια ισχυρή εθνικιστική συνιστώσα και μια άκαμπτη αντίληψη περί ανεξαρτησίας. Η απόσχιση από την Ισπανία θα σήμαινε επομένως πολύ περισσότερα από την αυτοδιάθεση: θα σήμαινε επίσης μια πολιτισμική ρήξη με την Ευρώπη, καθώς και με τη Δύση και την παράδοση της φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Norberto Ceresole: Αντισημιτισμός και Εθνικισμός

Ως υποψήφιος για την προεδρία, ο Ούγκο Τσάβες προσπάθησε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως μετριοπαθή, μακριά από τον μαρξισμό και τον ριζοσπαστικό εθνικισμό. Αυτό αποδεικνύεται από την περίφημη συνέντευξη που έδωσε ο Μπολιβαριανός ηγέτης στον Περουβιανό δημοσιογράφο Χάιμε Μπέιλι το 1998. Ωστόσο, η επαναστατική κυβέρνηση του Τσάβες δεν έκρυψε ποτέ τη συμπάθειά της για τους Λατινοαμερικανούς εθνικιστές ηγέτες, όπως ο Περουβιανός δικτάτορας Βελάσκο Αλβαράδο.

Ο Τσάβες όχι μόνο εξέφρασε την ιδεολογική του συγγένεια με τον Περουβιανό εθνικιστή ηγέτη, αλλά διόρισε και πολιτικούς συμβούλους οι οποίοι βρίσκονταν κοντά στην διεθνή ακροδεξιά. Η επιλογή του Αργεντινού εθνικιστή Νορμπέρτο ​​Τσερεσόλε ως πολιτικού συμβούλου του Τσάβες αποτελεί απόδειξη αυτού.

Ο συγκεκριμένος σύμβουλος ήταν γνωστός για τις απόψεις του περί άρνησης του Ολοκαυτώματος. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η απέλαση και ο θάνατος των Εβραίων υπό το ναζιστικό σύστημα ήταν δομημένος ως μύθος». Ο Αργεντινός εθνικιστής ζήτησε τη δημιουργία ενός πολιτικοστρατιωτικού κόμματος ικανού να «συντρίψει τα πολιτικά κόμματα».

Ο πολιτικός του ριζοσπαστισμός, και ιδιαίτερα ο αντισημιτισμός του, χάρισε στον Ceresole την αντιπάθεια των υπολοίπων συμβούλων του Ούγκο Τσάβες. Ο αμφιλεγόμενος Αργεντινός εθνικιστής συγκρούστηκε με τον μαρξιστή Χοσέ Βιθέντε Ράνγκελ, κάτι που οδήγησε τον Ceresole να εγκαταλείψει τη Βενεζουέλα. Παρ' όλα αυτά, παρέμεινε σε επαφή με το καθεστώς του Τσάβες, λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ αυτού και της ιρανικής θεοκρατίας.

Verstrynge: ο πρώην Φραγκιστής που έγινε σύμβουλος του Τσάβες

Ο Νορμπέρτο ​​Τσερεσόλε δεν είναι ο μόνος εθνικιστής που αναδείχθηκε σε σύμβουλο της κυβέρνησης Τσάβες. Ο Jorge Verstrynge, πρώην πολιτικός και γαλλο-ισπανός καθηγητής, εργάστηκε επίσης για την κυβέρνηση Τσάβες.

Ο Βερστρίνγκε, γεννημένος στην Ταγγέρη, τότε ισπανική επικράτεια, αυτοανακηρύχθηκε φασίστας στα νιάτα του. Ο Ισπανός πολιτικός συνεργάστηκε με τη δικτατορία του Φράνκο και ήταν φίλος με τον υπουργό Μανουέλ Φράνκα. Μετά την πτώση του ισπανικού καθεστώτος, ο Βερστρίνγκε υπέστη μια ιδεολογική μετατόπιση και εντάχθηκε στην Λαϊκή Συμμαχία (AP), την αρχική ονομασία του σημερινού Ισπανικού Λαϊκού Κόμματος. Αλλά τη δεκαετία του 1980, εντάχθηκε στο Ισπανικό Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (PSOE).

Μετά από θητείες στο AP και το PSOE, ο Verstrynge υποστήριξε το Ισπανικό Κομμουνιστικό Κόμμα και πιο πρόσφατα τους Podemos. Παρά την στροφή του προς τα αριστερά, ο Ισπανός πολιτικός επιστήμονας δεν κρύβει τη συμπάθεια του για ορισμένες δεξιές εθνικιστικές ομάδες. Ο Verstrynge πιστεύει ότι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες μειώνουν το κατά κεφαλήν ΑΕΠ των χωρών που τους φιλοξενούν. Μάλιστα είχε ισχυριστεί ότι το Γαλλικό Εθνικό Μέτωπο δεν είναι ακροδεξιό κόμμα, αλλά «κυριαρχικό».

Το 2005, ο Βερστρίνγκε συμβούλευε τον στρατό της Βενεζουέλας. Στόχος του Ισπανού πολιτικού επιστήμονα ήταν να διδάξει τις βολιβιανές ένοπλες δυνάμεις σχετικά με τον ασύμμετρο πόλεμο, προκειμένου να αντισταθούν σε μια «πιθανή» εισβολή στη Βενεζουέλα από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Κολομβία.

Τσάβες και Παναραβισμός

Ο αραβικός κόσμος έχει γνωρίσει πολλά εθνικιστικά και σοσιαλιστικά καθεστώτα. Ο Νάσερ, ο Αλ Άσαντ, ο Χουσεΐν και ο Καντάφι προώθησαν τον εθνικισμό, την αυτάρκεια, τη διπλωματία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Δύση.

Ήταν ο Ούγκο Τσάβες που δημιούργησε στενές σχέσεις με εθνικιστικά και σοσιαλιστικά αραβικά καθεστώτα, όπως το ιρακινό καθεστώς του Χουσεΐν, το συριακό καθεστώς του Αλ Άσαντ και το λιβυκό καθεστώς του Καντάφι.

Μετά τον πρώτο Πόλεμο του Κόλπου (1990-1991), ο Ιρακινός ηγέτης Σαντάμ Χουσεΐν βρέθηκε σε διπλωματική απομόνωση. Μέχρι το 2000, κανένας δημοκρατικά εκλεγμένος αρχηγός κράτους δεν είχε πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στο Ιράκ. Τον Αύγουστο του 2000, ο Ούγκο Τσάβες Φρίας επισκέφθηκε τη Βαγδάτη.

Ο Τσάβες επισκέφθηκε τη Συρία τουλάχιστον τρεις φορές ως πρόεδρος: μία φορά το 2003, μία το 2009 και μια τελευταία φορά το 2010. Ο Σύρος δικτάτορας Αλ-Άσαντ επισκέφθηκε το Καράκας τουλάχιστον μία φορά. Μετά την έναρξη του συριακού εμφυλίου πολέμου, ο ηγέτης της Βενεζουέλας δήλωσε επανειλημμένα ότι ο Άσαντ ήταν θύμα του ιμπεριαλισμού. Ο Τσάβες τόνισε ότι ο Σύρος δικτάτορας δεν ήταν υπεύθυνος για το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου.

Ο Μπολιβαριανός ηγέτης διατήρησε θετικές σχέσεις με τη Λιβύη του Καντάφι: Ο Τσάβες επισκέφθηκε τη Λιβύη τουλάχιστον έξι φορές, όσο ο Καντάφι βρισκόταν στην εξουσία ως δικτάτορας στην αφρικανική χώρα. Το 2011, ο Τσάβες φέρεται να αναφέρθηκε στον Καντάφι ως «μάρτυρα».

Είναι ο Τσαβισμός «αντισημιτικός»;

Αρκετές εβραϊκές οργανώσεις έχουν κατηγορήσει τον Τσαβισμό ότι έχει «αντισημιτικά» στοιχεία. Ωστόσο, δεν μπορεί να ειπωθεί ότι όλοι οι Τσαβιστές είναι «αντισημίτες», όπως καταδεικνύεται από τη στάση του Χοσέ Βιθέντε Ράνγκελ κατά του Τσερεσόλε, η οποία αναφέρθηκε νωρίτερα.

Αυτό που είναι σαφές είναι ότι το Μπολιβαριανό καθεστώς είχε σχέσεις, τουλάχιστον ειδικές, με φερόμενες ως αντισημιτικές και ακροδεξιές κυβερνήσεις και άτομα. Η προσέγγιση του Τσάβες με παναραβικά καθεστώτα, την ιρανική θεοκρατία και προσωπικότητες όπως ο Νορμπέρτο ​​Τσερεσόλε δεν μπορεί να κρυφτεί.

Ενώ είναι αφελές να εξισώνουμε τον Τσαβισμό με την ακροδεξιά, υπάρχουν κοινοί δεσμοί μεταξύ των δύο ιδεολογικών ομάδων. Ο μιλιταρισμός, ο εθνικισμός, η απόρριψη του φιλελευθερισμού, η εχθρότητα προς την αντιπροσωπευτική δημοκρατία, η υποστήριξη του προστατευτισμού και οι διασυνδέσεις με τα προαναφερθέντα άτομα και οργανισμούς, όλα επιβεβαιώνουν αυτόν τον δεσμό.

ΠΗΓΗ